Mosaic
rating

Duur: 15 min. | Land: | Regie: Imge Özbilge, Sine Özbilge | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

Zussen en animatiepartners in crime Imge en Sine Özbilge zitten niet stil. Vorig jaar was op Film Fest Gent nog het kleurrijke ‘#21XOXO’ te zien, dit jaar gaat ‘Mosaic’ er in première. De flitsende en hypnotiserende beelden uit Sine’s film laat Imge achterwege en grijpt terug naar de stijl die we kennen uit haar afstudeerfilm ‘Camouflage’.

In ‘Mosaic’ leiden een Koerdische student, Islamitische violonist en een Christelijk meisje vredig hun leventje in de oudste stad van het Midden-Oosten. Wanneer een mysterieuze schaduw deze vrede dreigt te verwoesten, lopen hun levens – en ook die van hun naasten – gevaar. De schaduw fungeert als metafoor van een onbenoemde oorlogssituatie die het Midden-Oosten sinds jaar en dag teistert, dat is kraakhelder. Misschien is die metafoor wel té simpel, want in de vijftien minuten durende kortfilm gaat het helaas niet verder dan dat. Daardoor blijft de kijker op z’n honger zitten, althans wij wel.

In de erbarmelijke omstandigheden die een oorlog met zich meebrengt, komen de levens van de drie protagonisten onverwachts samen en besluiten ze om de stad te ontvluchten op de rug van een magische maanvis. Hun reis in de donkere schaduwen van de diepe zee representeert daarmee hun zoektocht naar asiel, die eveneens met onmenselijkheid en gruwelijkheid gepaard gaat.

Een mooi voorbeeld van hoe het Midden-Oosten ook anders kan worden afgebeeld, namelijk vol leven en met een overdaad aan cultuur.

Gelukkig maakt Imge’s animatiestijl veel goed. De mozaïek aan kleuren en beelden valt moeilijk te definiëren, maar de Ottomaanse miniatuurstijl komt nog het meeste in de buurt — niet toevallig de hedendaagse kunstvorm waar Özbilge haar thesisonderzoek naar deed. In deze kosmopolitische stad is multiculturaliteit een onvermijdelijke uitkomst, maar de film ondergraaft de historische tradities waaruit zo’n stad voortvloeit niet. Zo wordt de Oosterse miniatuurstijl gecombineerd met beelden van toeristen die selfies nemen, of kinderen die enkel nog op hun smartphones tokkelen. De rijkdom van ‘Mosaic’ zit hem in de details, die een tegenstelling van historische invloeden en moderne technologie weergeven. Die tweestrijd in combinatie met enkele mythische figuren die hier en daar de kop opsteken, vormt een fascinerende en allesbehalve saaie mix.

‘Mosaic’ is een mooi voorbeeld van hoe het Midden-Oosten ook anders kan worden afgebeeld, namelijk vol leven en met een overdaad aan cultuur — een groot contrast met de talloze beelden uit media die vooroordelen en veronderstellingen met zich meedragen. Jammer dat het nogal magere verhaaltje deze boodschap ondermijnt, de rijke en originele stijl ten spijt.

Matthias De Bondt
 
Les rois de la jungle
rating

Duur: 17 min. | Land: | Regie: Victoria Jadot | Cast: , | Scenarist: | Filmschool: IAD

Victoria Jadot stelt ons in haar afstudeerfilm Micha en Malik voor. Die laatste is na een legerdienst van negen maanden eindelijk terug in Brussel, zijn zus Micha heeft hem duidelijk gemist.

De twee vinden al snel hun oude dynamiek terug: hun speelse en plagerige omgang met elkaar bewijst dat ze een liefdevolle band hebben. De relatie met hun moeder is een pak koeler, zo valt af te leiden uit hun gesprekken. De terugkomst van haar broer is voor Micha, en zijn vrienden, één groot feest: een uitgelaten sfeer tijdens het dansen, drinken, zingen en ophalen van herinneringen. De perfecte, zorgeloze avond, tot één van Maliks vrienden aankondigt dat Malik geslaagd is voor het para-examen en binnenkort naar Afghanistan mag vertrekken. Zijn vrienden zijn trots, voor Micha komt dat nieuws hard aan.

Jadot breekt vormelijk weinig potten, maar vertelt alles wel consequent en met een jeugdige energie — de rusteloze stijl die ze in haar bachelorfilm ‘Désirée’ al hanteerde trekt ze hier netjes door. Verhalend brengt dat weinig nieuw, maar de liefde tussen broer en zus voelt oprecht. Micha kijkt naar hem op, hij voelt zich op zijn beurt verantwoordelijk over haar. ‘Les rois de la jungle’, opgedragen aan de stad Brussel nota bene, is een sympathieke kortfilm met weinig meer.

Carmen van Cauwenbergh
 
Mia
rating

Duur: 25 min. | Land: | Regie: Christina Vandekerckhove | Cast: , , | Scenarist: | Producent: , | Productiehuis:

In 2017 zette Christina Vandekerckhove zichzelf op de kaart met ‘Rabot’, het sociaal bewogen documentaire portret van de ondertussen afgebroken Gentse woontorens en haar bewoners. Daarin schetst ze een humaan beeld van een groep mensen die door velen van ons doorgaans genegeerd worden. Drie jaar later stelt ze ‘Mia’ voor, in première tijdens Film Fest Gent, waarin ze opnieuw een diepmenselijke blik werpt op de sociale sector. Ook dit fictieve verhaal weet de filmmaakster geheel naar haar hand te zetten.

We volgen Mia, een thuisverpleegster, op haar ronde langs verschillende patiënten: een jonge moeder met financiële problemen, een zieke jongeman en een gegoede oudere vrouw die samen met haar zoon in een modernistische villa woont. Hun huiselijke context kan niet groter zijn maar bij elk van hen komen dezelfde zaken naar boven drijven: de ploeterende, eenzame mens die er ondanks zijn sociaaleconomische situatie toch iets van probeert te maken — klungelig en koppig als we zijn. Ook Mia zelf, die haar patiënten aanschouwt en ondertussen haar eigen leven probeert vorm te geven. Met de nodige frustraties, teleurstellingen en het onoverkomelijke verdriet.

Vandekerckhove levert, opnieuw, een prachtige film af die ons als mens treffend portretteert.

Ingetogen en met weinig opsmuk weet Christina grote gevoelens uit te drukken. De dialogen zijn schaars, de beelden spaarzaam. Als buitenstaander krijg je situaties voorgeschoteld die je zelf met meer detail kan invullen. Vandekerckhove levert ze met haar ondertussen gekende, en warme blik: zonder oordeel of kleffe nasmaak. Niet in het minst met dank aan het fraaie acteerwerk van de schitterende Sofie Decleir — recent nog te zien in hoofdrollen in tv-reeksen ‘De Dag’ en ‘De Twaalf’ en opvallende kortfilms ‘Holiday’ en Leonardo Van Dijls voor een Gouden Palm-genomineerde ‘Stephanie’. Decleir gooit met één blik een complexe innerlijke wereld op tafel, alsof je haar al jaren kent en vertrouwt. Alles spreekt voor zich. Een moeilijk te overtreffen prestatie.

Wie er constant voor anderen moet zijn, breekt uiteindelijk zelf. Mia tolereert de beledigingen van haar neurotische dochter, zet haar droom om te gaan duiken opzij wanneer een vriendin het niet meer ziet zitten, en offert haar vrije avond op om te babysitten. Ze cijfert zichzelf weg en slikt, slikt, slikt — gelijkaardig aan hoe thuisverpleger Lieve zich gedraagt in ‘Lieve’. Tot ze finaal instort en misschien wel tot de belangrijkste conclusie van allemaal komt: “Het is lelijk, echt heel lelijk.”

Vandekerckhove levert, opnieuw, een prachtige film af die ons als mens treffend portretteert. Uiteindelijk baggeren we allemaal verder, de één al wat luxueuzer dan de ander. In botte hoon of serene gelatenheid: we zijn allemaal op zoek. Je zou er misantroop van kunnen worden maar na ‘Mia’ blijft toch vooral veel empathie hangen.

Carmen van Cauwenbergh
 
Eden
rating

Duur: 17 min. | Land: | Regie: Sven Spur | Cast: | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

Is het melancholische en tegelijk assertieve hoofdpersonage in Sven Spurs KASK-afstudeerfilm nu rusteloos of troosteloos? Een intens spelende Mustaf Ahmeti baant zich een weg door de nachtelijke gayscene. Zijn libidineuze zoektocht naar affectie en betekenis verloopt zonder dialoog: Spur laat zijn personages geen woord reppen. Hun naakte lijven zoeken verlossing in vrijblijvende seks.

Die erotische ontmoetingen lijken eerst random en egocentrisch, maar dat beeld kantelt – zo anoniem blijken de partners ook weer niet. De ‘Shortbus’-poster hangt allicht niet toevallig aan een muur. Ook in John Cameron Mitchells klassieker zijn de libertijnse lusten maar een deel van het  — eerder gewaagde — verhaal.

De mooie fotografie vol spiegeleffecten geeft de film extra poëzie.

Sven Spur kent zijn pittige (queer) klassiekers. De reeks hook-up romances doet denken aan Camille Vidal-Naquets ‘Sauvage’, het korte badmoment knipoogt dan weer vrij letterlijk naar Gaspar Noé’s ‘LOVE’ — beiden een even onzeker antwoord op vragen over binding en troost. Maar ook bij 'Eden' sluipt er mettertijd tederheid het kader in, zoals in Andrew Haighs festivalfavoriet ‘Weekend’. In dit geval dus evenwel zonder dialogen. Alle aandacht gaat naar de door het beeld dansende lichamen.

Gelukkig zijn die beelden oogstrelend. Director of photography Matthee Van Holderbeke werkte in eerdere korte films al met een opvallend rood-blauw kleurenpalet, kijk maar naar 'Midnight Jazz'. Die kleuren komen hier in overvloed terug. De wat troosteloze poppers-in-bosjes en slings-in-sauna’s scènes gaan er van glanzen. Die mooie fotografie vol spiegeleffecten geeft de film extra poëzie.

Jan Sulmont
 
Howling
rating

Duur: 20 min. | Land: | Regie: Laura Van Haecke | Cast: , , | Scenarist: | Producent: , | Productiehuis:

Middenin de zomervakantie verhuist mama Iris met haar dochters (halfzussen) Rani en Bo naar het huis van haar nieuwe vriend, pal in het platteland. Daar valt weinig te beleven, waardoor de meiden op elkaar zijn aangewezen voor entertainment. Na enkele dagen gezamenlijke gewenning komen hun respectievelijke vaders hen ophalen voor het weekend. Rani vertrekt, Bo’s vader komt niet opdagen.

Net als in Laura Van Haecke’s vorige kortfilm ‘Seul à seule’ is afwezigheid ook een hoofdthema in ‘Howling’. Hoewel Bo de tijd die ze niet met haar vader kan delen op een zelfstandige manier invult, blijft zijn absentie een gapend gat. We zien een kind dat kind is: ook af en toe in zichzelf gekeerd, anderen afwijzend. Van Haecke belicht zo tegelijk de complexiteit van nieuw samengestelde gezinnen, en hoe de opvoeding en ontwikkeling van kinderen daaronder gebukt kan gaan.

De verstilde en tegelijk gevoelige aanpak getuigt van een grote maturiteit bij de filmmaker.

Naast het gezinsleven creëert Bo een eigen wereld en vindt ze in het landelijke landschap troost en ademruimte. Op die manier vloeit afwezigheid heel natuurlijk over in zelfstandigheid: in ‘Howling’ is geen sprake van expliciet drama. Als haar vader er niet kan zijn, dan lost ze dat wel in haar eentje op.

Er hangt een nostalgische en rustige sfeer over ‘Howling’, met dank aan veel stiltes, zomerse beelden en de afwezigheid van een soundtrack. Ongerepte natuur vult de klankband en de magisch-realistische touch waarmee Van Haecke haar introspectieve kortfilm aanvult, matcht daar perfect mee. De relatie die Bo aangaat met de natuur — appels plukken, een dood konijn begraven, paarden strelen — is een mooie aanvulling op andere coming-of-age-vertellingen die een vergelijkbare band tussen kind en natuur verbeelden, denk maar aan Loach’s ‘Kes’ of Ramsay’s ‘Ratcatcher’.

Natali Broods speelt de drukbezette moeder die voor haar dochters zorgt, maar er niet altijd kan zijn. Zussen in het echte leven Bo en Rani spelen opvallend overtuigend; Van Haecke capteert hen spontaan en natuurlijk — niet vanzelfsprekend voor zo’n jonge cast. Die verstilde en tegelijk gevoelige aanpak getuigt van een grote maturiteit bij de filmmaker, die haar laat omringen door de krachten van monteur Lawrence Paul Foley ('Provence'), cameraman Pieter-Jan Claessens ('Da Yie', 'Versailles') en chef geluid Kwinten Van Laethem ('Perfect Darkness', 'Van ver staat het stil', 'Hellhole').

Jana Dejonghe
 
Tussen de bijen en de tarbot
rating

Duur: 06 min. | Land: | Regie: Linnea Lidegran Correia | Producent: | Productiehuis: | Filmschool: KASK

In 'Tussen de bijen en de tarbot' van Linnea Lidegran Correia moeten we niet op zoek naar een verhaal maar kunnen we ons laten meedrijven op de dromerige beelden van een wereld die bestaat uit bloemen, bijen en water. Zie het als een mooie, meditatieve afwisseling op een festival waar je dikwijls niet weet wat eerst te kiezen. Een zen-moment van vijf minuten waardoor je weer even kan opladen en klaar bent voor de volgende beeldenstroom.

In haar KASK-afstudeerproject brengt Linnea verschillende technieken samen. Foto’s van bloemen die fel uit de donkere achtergrond springen en poëtische tekeningen die licht lijken te geven. Het is een contrast waarmee ze haar experimentele en poëtische animatiefilm een geheel eigen touch & feel geeft.

De afwisseling tussen Middeleeuwse muziek en een feeërieke soundscape — fluitende vogeltjes, kabbelend water, tinkelende belletjes en zoemende bijtjes — brengen je zonder probleem naar hogere sferen. Het nachtelijk blauw en de zachte lijntekeningen dragen bij aan die betoverende sfeer.

Wie verder fantaseert ziet misschien ook een confrontatie tussen goed en kwaad, de cyclus van het leven, of een bijbels tafereel? Laat dat je vooral niet afleiden, Correia legt namelijk niks concreet vast en dit korte sprookje voor volwassen staat open voor vele interpretaties. De vloeiende animatie is om je in te laten onderdompelen, en daarbij alle deuren in jouw hoofd open te zetten.

Carmen van Cauwenbergh
 
Versailles
rating

Duur: 20 min. | Land: | Regie: Hyun Lories | Cast: , , | Scenarist: | Producent: | Filmschool: RITCS

Wie aan Versailles denkt, denkt aan weelderige rijkdom, prachtige tuinen en de Zonnekoning van Frankrijk — niet in het minst dankzij films zoals Coppola’s ‘Marie-Antoinette’ of Corbiau’s ‘Le Roi danse’. De RITCS-afstudeerfilm van Hyun Lories, toont ons echter niet het kasteel dat bekend staat als symbool van Frankrijks ancien régime, maar de vergeten sociale woonwijk in Neder-Over-Heembeek met dezelfde naam.

In 2016 maakte Lories al ‘Derrière les murs’, dat eveneens een licht wierp op een vergeten woonwijk van onze hoofdstad tussen de grens van Dansaert en Anneessens. Daarnaast creëerde hij ook videoclips voor de Brusselse rapper Zwangere Guy en is hij als jeugdwerker actief bij Habbekrats. Als jonge maker ademt hij iets inherent bruxellois.

Dit keer werpt de regisseur een gevoelige blik op enkele jongeren die in de Versailles-wijk opgroeien, meer bepaald Sanaa, een jongvolwassen vrouw vertolkt door niemand minder dan Brusselse hiphopster Blu Samu. Wanneer Sanaa een pauze inlast in de relatie met haar vriendin (Anemone Valcke), tracht ze de band met haar zus te hernieuwen. Het leidt haar terug naar Versailles, de buurt waar ze samen opgroeiden. Terwijl de koppige zussen een weg tot elkaar proberen te vinden, dreigen bepaalde risicovolle invloeden van de sociale woonwijk hen voorgoed uit elkaar te drijven.

Als jonge maker ademt Hyun Lories iets inherent bruxellois, maar gelukkig vermijdt hij tegelijk ook Brusselse stereotypen.

Lories’ kortfilm, die de Publieksprijs won binnen Film Fest Gent’s Belgische Studentenkortfilmcompetitie, is een gemoedelijke slice-of-life met twee sterke, onafhankelijke zussen aan het front. Beiden doen hun best niet te vervallen in de criminaliteit die hen omringt. Lories vermijdt gelukkig Brusselse stereotypen; we krijgen complexe en herkenbare mensen van vlees en bloed te zien, misschien wel dankzij de inspiratie die hij haalde uit de vele verhalen waarmee hij als jeugdwerker in contact kwam. Dat kleurt zijn film prompt origineel en authentiek.

Salomé Dos Santos aka Blu Samu overtuigt, haar prestatie als Sanaa smaakt naar meer. Ook Rana Hamzaoui, in de rol van het zusje, levert sterk werk. Haar morele keuze op het einde van de film komt bikkelhard binnen. De knappe cinematografie van Pieter-Jan Claessens (‘Da Yie’) complementeert hun beider energie, en heeft aandacht voor Brussel haar kleurrijke metrostations en banlieue.

Toch blijft ‘Versailles’ wat aan de brave kant. De verschillende subplots — van de gebroken relatie tussen Sanaa en haar vriendin, tot het idee om met Rana naar de zee te gaan en de dreiging die de rondhangende drugdealer is — maken het onmogelijk om een volledig bevredigend einde te krijgen. Alsof de film halverwege al stopt, terwijl Lories duidelijk nog veel meer te vertellen heeft. Jammer dat dat de dramaturgie van ‘Versailles’ parten speelt.

Matthias De Bondt
 
Maalbeek
rating

Duur: 15 min. | Land: | Regie: Ismaël Joffroy Chandoutis | Scenarist: , | Producent: , , | Productiehuis: ,

Sabine Borgignons ontwaakt uit een coma op 22 juni 2016, drie maanden na de aanslagen in het Brusselse metrostation Maalbeek. Ismaël Joffroy Chandoutis' nieuwste kortfilm poogt de herinneringen die de aanslagen niet overleefden te reconstrueren. De film opent met het versplinterd animatiebeeld van een metrostel. Is het een explosie, een implosie of een vage hersenschim? Alle drie zijn mogelijk. Op de tonen van Beethovens pianospel 'Für Elise' leiden Sabine's woorden “j'essaie de remettre des images là ou il y en a pas” de emotioneel beladen kortfilm in.

De getuigenissen van Sabine en van de slachtoffers die haar pad kruisen worden voorgelezen door stemacteurs. Hun schorre en timide woorden vermengen zich met een verzorgd sounddesign en verzwaren het lege leed van haar ontheemde herinneringen. Ze probeert de gekaapte ontmoetingen teder maar tevergeefs te reconstrueren. Ze zoekt de brandweerman op die haar hielp en spreekt met de cursist uit de beeldhouwles die met haar in de metro zat maar sleur en trauma erodeerden ook hun geheugen.

Is een stap achteruit de beste manier vooruit?

Haar zoektocht leidt naar de beelden van de beveiligingscamera's die Chandoutis naast de gekende nieuwsbeelden compileert. De onwil van Sabine's geheugen botst met de overdaad aan beelden die de aanslagen genereerden, maar het dwingt ons tegelijkertijd tot een nieuw gezichtspunt. In hoeverre onze ervaring met de aanslagen beïnvloed werd door passieve beeldconsumptie en actief getwitter is niet Chandoutis' centrale vraagstuk, maar zulke mijmeringen sijpelen 'Maalbeek' binnen zoals puinstof in een ontploft metrostation.

Het nauwkeurige, haast journalistieke opzoekingswerk is net zoals in zijn vorige kortfilm, Swatted, erg tastbaar. Maar 'Maalbeek', deels montagefilm, deels experimentele videokunst, laat het documentaire genre uit haar voegen barsten. Chandoutis' beelden herinneren zowel aan het pointillisme van de 19e eeuw als aan het ruis van een verstoorde beeldtransmissie. Meditatief en moeizaam zoomt hij uit. Hij neemt een stap terug zoals Sabine dat poogt te doen. Is een stap achteruit de beste manier vooruit? Valt er tussen het as en het puin van een exploderend metrostel nog een herinnering te rapen?

Inge Coolsaet
 
Lieve
rating

Duur: 18 min. | Land: | Regie: Vincent Groos | Cast: , , , , , | Scenarist: | Producent: | Filmschool: RITCS

In een job die rond empathie en menselijk contact zou moeten draaien, ligt de werkdruk voor thuisverplegers vaak zo hoog dat er net voor die zaken bijna geen tijd meer over blijft. De afstudeerfilm van Vincent Groos komt zo met een bijtende boodschap over de tegenstrijdigheden van het verplegend vak, gebaseerd op echte ervaringen van een vriendin.

Lieve is een jonge thuisverpleegster voor hulpbehoevende bejaarden, die – zoals haar naam doet vermoeden – een groot hart bezit. Omdat ze voor iedereen altijd goed wil doen, heeft ze nog niet geleerd neen te zeggen. Daardoor wordt de werklast zo overweldigend dat er uiteindelijk slachtoffers vallen. Het is de harde realiteit van een sector, waarin 'zacht' een codewoord zou moeten zijn.

Het hoofdpersonage wordt in contrast geplaatst met de veel relaxere verpleegster Zoë. In eerste instantie lijkt zij de boosdoener, die werk op Lieve afschuift, zaagt over haar patiënten en de dood als iets banaals behandelt. Een graf langs de weg wordt voor haar een handige plek om sleutels achter te laten, terwijl Lieve zich nog respectvol verontschuldigt bij de overledene. Op het einde van Groos' vertelling, leren we dat die houding net een noodzaak wordt om te overleven in het vak. Lieve leert uiteindelijk neen zeggen, en verandert zo waarschijnlijk ook in een Zoë.

Een film die smeekt om meer (ruimte voor) menselijkheid.

Groos kiest voor een sobere aanpak: enkele krachtige composities binnen het winderige polderlandschap vertellen veel. De patiënten wonen in oude, alleenstaande huisjes, omringd door de natuur, maar op de achtergrond dreigen steeds de enorme koeltorens van de kerncentrale van Doel. Polderdorpen zijn een sterk symbool voor de oudere generaties die uiteindelijk moeten wijken voor de onstuitbare opmars van de moderne wereld. Zo sluit de setting perfect aan bij de thematiek van de film, waarin een job die rond menselijkheid zou moeten draaien, haast herleid wordt tot mechanisch bandwerk. Als je van mensen robots maakt, zullen ze van hun hart een steen moeten maken.

‘Lieve’ smeekt om meer (ruimte voor) menselijkheid. Ook de soundtrack, gecomponeerd door Vincent Groos zelf, draait rond het stemgeluid van hoofdactrice Joke Emmers. Dankzij haar opmerkelijke prestatie — vorig jaar in Leuven bekroond door de jury — in combinatie met de pijnlijk herkenbare situaties en de authentieke dialogen brengt Groos op een ontroerende manier de schrijnende situatie van de verpleegsector in kaart.

'Lieve' is op zaterdag 17 oktober te zien op Canvas om 23u40, en daarna te bekijken via VRT NU.

Tom Cuypers

Film Fest Gent 2020

Het is geen sinecure om in deze onzekere tijden een fysiek (of hybride) filmfestival uit de grond te stampen, maar het team achter Film Fest Gent...
13/10/2020 tot 24/10/2020
Licht in de duisternis: de 47e editie van Film Fest Gent belooft extra bijzonder te worden. Win duotickets voor de Belgische...

Speel mee en win een duoticket voor de vertoning van de Belgische Studentenkortfilmcompetitie op zondag 18 oktober om 13u30 in Kinepolis Gent. Winnaars worden op woensdag 14 oktober bekend gemaakt.

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS