Graven
rating

Duur: 12 min. | Land: | Regie: Tijs Torfs | Cast: , | Scenarist: | Producent: | Filmschool: RITCS

Tijs Torfs’ ‘Graven’ samenvatten is een makkie. De minimalistische kortfilm vertelt het verhaal van een man (Tom Audenaert) die af en toe de noodzaak voelt een metersdiepe put te graven in de duinen bij de Noordzee. Waarom? Dat weet niemand, zelfs niet de putgraver.

Als Sisyphus die zijn rotsblok keer op keer de berg opduwt, graaft de naamloze protagonist hier ook zijn put steeds dieper en dieper. Sisyphus’ onvervulbare taak wordt veelal als een straf van de goden beschouwd; als een compromisloze allegorie van het absurde, moderne leven. Maar in Albert Camus’ befaamde analyse van deze mythe is Sisyphus geen zielig man, noch voor eeuwig gedoemd door de wraak van de Griekse goden. Eerder, zegt Camus, ontdekt Sisyphus een zekere tevredenheid in de aanvaarding van zijn rol als drager van de rots. Dat is de tragedie en tegelijkertijd ook de komedie van onze moderne maatschappij.

De frustratie die uiteindelijk overblijft, omschrijft datgene wat Camus als absurd beschreef: de vraag te stellen of iets een intrinsiek doel heeft, is zinloos.

Het is moeilijk om niet het verband tussen Sisyphus en Torfs/Audenaerts puttengraver te leggen. De protagonist, hoewel zwaar vermoeid door deze Herculestaak, lijkt er eveneens zijn plezier uit te halen. Zowel Audenaert als Torfs slagen erin om deze dialectische strijd tussen absurditeit en genot tot een gebalanceerde uiting te brengen via de vele close-ups en slow-motion beelden. Terwijl onze protagonist blijft delven, komen verschillende passanten langs die steeds dezelfde vraag stellen als het filmpubliek: waarom graaft die man zo’n diepe put?

Door eenvoudigweg geen doel mee te geven, lijkt Torfs niet alleen een Hollywoodiaanse verhaalvertelling uit de weg te gaan, maar ook de zinloosheid van Audenaerts handeling door te trekken naar de kijkervaring. Heeft het wel zin dat een publiek zich afvraagt waarvoor de put dient? De frustratie die uiteindelijk overblijft, omschrijft datgene wat Camus als absurd beschreef: de vraag te stellen of iets een intrinsiek doel heeft, is zinloos. Doelstelling is een menselijke constructie, dat wat wij zelf aan de wereld geven. Omringd door de woeste natuur van de Noordzee suggereert ‘Graven’ dat, in plaats van zich ertegen te verzetten, we de zinloosheid best omarmen. Het maakt het leven alleszins een pak eenvoudiger.

Torfs studeerde met deze film af aan RITCS en won in 2019 de publieksprijs op het Kortfilmfestival van Leuven: een overwinning voor de “less is more”-denkers onder de toeschouwers. Kortfilms hoeven niet steeds grootscheepse verhalen te vertellen: een minimale maar doordachte vertelling kan volstaan. De cinematografie van Dries Vanderaerden verdient evenzeer erkenning. Met ook ‘Bertha en de Wolfram’ in het achterhoofd — Torfs’ andere kortfilm die de hoofdprijs of het jeugdfilmfestival van JEF wegkaapte — lijkt deze veelzijdige filmmaker zich voorzichtig te nestelen in het Vlaamse filmlandschap.

'Graven' is op zaterdag 10 oktober te zien op Canvas om 23u40, en daarna te bekijken via VRT NU.

Matthias De Bondt
 

Film Fest Gent 2020

Het valt te voorspellen dat de 47e editie van het Gentse Filmfestival de minst feestelijke in jaren zal worden. Ondanks de coronamaatregelen, die met zich meebrengen dat de zalen slechts half gevuld mogen worden en alle recepties, gala's en feestelijkheden afgelast moeten worden, heeft de organisatie zich ten zeerste ingespannen om de essentie overeind te houden: de cinefiel een prachtig - en dit jaar heel beheersbaar - aanbod schenken van het beste dat de wereldcinema te bieden heeft. 

 

Met openingsfilm Drunk mag Thomas Vinterberg zich van zijn beste kant laten zien na een aantal minder sterke films. Pixarjuweeltje Soul ziet er alweer verrukkelijk uit en mag als slotfilm fungeren. 

 

De grootste kleppers vinden we als vanouds in de alweer bloedserieuze Internationale Competitie, waarin dertien veelbelovende prenten het tegen elkaar opnemen. L'Ennemi van Stephan Streker vertegenwoordigt ons eigen land, maar tracht ons wat te misleiden door enkele grote Vlaamse namen op de affiche te plaatsen die nauwelijks bijdragen aan het behoorlijk meeslepende drama. 

 

Muzikant Daan duikt bizar genoeg op als één van de hoofdrolspelers in het Hongaarse psychodrama Éden, slow cinema die aan Tarkovsky en Béla Tarr doet denken. Wil je die tijdsduur compenseren - fervente festivalgangers durven hun keuzes al eens laten afhangen van de duur van een film - , zowel het Slovaakse Servants, de Franse documentaire Petite Fille als het Sloveense Stories from the Chestnut Woods klokken af op minder dan anderhalf uur tijd. 

 

Eveens Frans: het familiedrama ADN van actrice en cineaste Maïwenn (Polisse, Mon Roi), dat zijn première in Cannes miste door corona, en Gagarine, een sociaal drama dat volgens de festivalgids Spielberg-escapisme en Loach-realisme vermengt. Klinkt aantrekkelijk!

 

Vitaline Varela is dan weer een eigenzinnig, visueel betoverend drama uit Portugal, terwijl het het Brits-Canadese The Nest (van Martha Marcy May Marlene-regisseur Sean Durkin), Jude Law's obsessie voor status en rijkdom bekijkt. 

 

Ook de VS speelt mee: Nomadland van Chloé Zhao, met Frances McDormand, wordt een Oscarkandidaat genoemd, terwijl First Cow en Kajillionaire van respectievelijk Kelly Reichardt en Miranda July op aandacht zullen kunnen rekenen van cinefielen die het eerdere werk van deze dames in Gent ontdekten: zowel Wendy and Lucy en Meek's Cutoff van Reichardt en het heerlijke Me and You and Everyone We Know van July, fleurden eerdere edities van het Gentse filmfeest op.

 

Juist, de VS vaardigt dus drie vrouwen af. Ze zijn niet alleen. De competitie laat ons kennis maken met 14 regisseurs, waarvan de helft vrouwen. Dat staat mooi in de persmap, maar we hopen toch vooral vast te stellen dat de keuzes gemaakt zijn op basis van de kwaliteiten van de film en niet op basis van gender. Het Turkse Ghosts, waarmee Azra Deniz Okyay debuteert, doet echter alvast het beste vermoeden. 

 

Buiten de competitie vinden we dan weer een prachtige variatie aan genres en verhalen. Welk moois uit eigen land staat op het programma? Het gezin van Filip Peeters en An Miller reconstrueerde op de planken een schokkend gezinsdrama, dat door theatermaker Milo Rau opgenomen werd als film. Familie belooft heel wat anders te zijn dan de gelijknamige soap. Je ne suis pas un héros is dan weer een emotionele documentaire waarin we drie weken lang de coronacrisis volgen in het Brusselse Erasmusziekenhuis. Het krachtige Kom hier dat ik u kus - een Nederlands-Belgische productie - toont dat de romans van Griet Op de Beeck wel prima te verfilmen zijn. Vergeet Vele Hemels dus, als dat al niet het geval was. 

 

Focus on German Cinema

 

De focus ligt dit jaar echter op de Duitse cinema. De affiche toont ons een dubbelportret van filmicoon Romy Schneider en de Duitse acteur August Diehl, waarmee tegelijk ook de aandacht voor gender en diversiteit op dit festival in de verf wordt gezet. Vertegenwoordigers van de Berliner Schule en Duitse klassiekers uit de countercinema (waaronder uiteraard werk van Herzog, Wenders, Fassbinder en Schlöndorff) vormen een indrukwekkende lijst van niet altijd even comfortabele films die je helemaal onderdompelen in de filmcultuur van onze oosterburen. 

 

Ook aan grote namen geen tekort: Kate Winslet en Saoirse Ronan dragen Ammonite van God's Own Country-regisseur Francis Lee, Viggo Mortensen komt hoogstpersoonlijk zijn regiedebuut Falling voorstellen, Sigourney Weaver krijgt nog eens een deftige rol in My Salinger Year en Kristin Scott Thomas speelt de hoofrol in het niet bepaald interessant lijkende The Singing Club (aka Military Wives).

Julianne Moore en Alicia Vikander spelen The Glorias, Willem Dafoe zinkt in Siberia weg in hallucinaties en fantasieën en Jérémie Renier is naast L'Ennemi, ook te zien in Slalom. Ben Whishaw, altijd interessant, speelt de hoofdrol in het intense Surge en Rosamund Pike is in optima forma in de satire I Care a Lot.

 

Naast de diverse kortfilmcompetitie - die we hier naderbij bekijken - , is er als vanouds ook plaats voor muziek- en filmdocumentaires. Onder meer Stanley Kubrick (Kubrick by Kubrick), Billie Holiday (Billie), componist Jóhann Jóhannsson (Last and First Men), architect Alvar Aalto (Aalto), filmpionier Alice Guy-Blanché (Be Natural), Bruce Lee (Be Water) en couturier Pierre Cardin (House of Cardin) vormen het onderwerp van een film. 

 

Waar kijken we verder nog naar uit? Zombies in Peninsula, de sequel op het heerlijk entertainende Train to Busan; Wendy van Beasts of the Southern Wild-cineast Benh Zeitlin, het Zuid-Afrikaanse Moffie van Oliver Hermanus (Skoonheid) en The Woman Who Ran van Hong Sang-soo. We vragen ons ook af of Eliza Hittman ons met Never Rarely Sometimes Always na Beach Rats wel kan overtuigen en ook Quentin Dupieux neemt ons nog een keer mee in zijn vermoeiende universum. In Mandibules duiken zowel Roméo Elvis als een reusachtige vlieg op. Klinkt alweer geweldig maar we verwachten vooral niets meer van deze gesjeesde filmmaker. 

 

Referenties zijn echter niet altijd nodig. Ook zonder een cineast met faam worden we geprikkeld, door de verhalen de settings, de eerste beelden. Wat te denken van het beenharde oorlogsdagboek For Sama, het indringende portret van het Iraans regime There Is No Evil (winnaar van de Gouden Beer in Berlijn) of het Zuid-Koreaanse Dust and Ashes, dat de sociale onrechtvaardigheid van zijn land analyseert? 

 

Ontdek vooral, zoals altijd, zelf wat de wereldcinema allemaal te bieden heeft. Tien dagen lang van het ene meeslepende verhaal naar het andere. Het volledige aanbod en tickets vind je hier

 

Ongezien Kort 2020

Voor het vierde jaar op rij organiseert Ongezien Kort een avondvullend kortfilmprogramma in Antwerpen. Daarmee wil het festival een platform bieden...
26/09/2020
Kortfilms uit eigen land maar ook Japan, Rusland en Taiwan tijdens de vierde editie van Ongezien Kort.

Visite op visite: Langweile

Visite staat bekend omwille van haar unieke mix van politieke, experimentele en documentaire cinema. Voor de vertoning op 27 oktober in De Cinema in...
27/10/2020
Een kortfilmprogramma over de luwte en verstrooiing van de mens.

L-WEEK: Kortfilms X 4

L-WEEK organiseert in Antwerpen in de eerste week van oktober tal van evenementen voor lesbische en biseksuele vrouwen. Er staan uiteenlopende...
01/10/2020 tot 04/10/2020
Kortfilms in het kader van L-WEEK: voor (en soms door) lesbische en biseksuele vrouwen.

Lichting KASK 2020

De KASK-studenten film en animatiefilm projecteren hun werken de wereld in bij Sphinx Cinema, deze keer gespreid over twee dagen. Net zoals...
16/09/2020 tot 20/09/2020
Het Gentse KASK stelt als eerste Vlaamse kunstschool haar eindwerken tentoon.
 
'Melanie' van Jacinta Agten wint Grand Prix op Brussels Short Film Festival

Nieuws
Op de 24e editie was vooral aandacht voor films van eigen bodem.

 

Niels Putman

 
Famille Nucléaire
rating

Duur: 19 min. | Land: | Regie: Faustine Crespy | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: | Productiehuis:

Een alleenstaande moeder trekt met haar twee zonen naar de nudistencamping die nostalgische herinneringen oproept en doet denken aan een liefdevoller verleden, toen alles nog peis en vree was met de vader van haar kinderen.

Op zoek naar teruggewonnen vrijheid en nieuwbakken levensvreugde tracht de mama op de camping met volle teugen te genieten met haar gezin. Haar oudste zoon heeft meer oog voor de vrijwilliger van het plaatselijke Rode Kruis, maar mama weigert haar zoonlief los te laten. Haar weemoedige saudade hindert zijn coup de foudre.

Ook de ironie in de titel (‘Famille Nucléaire’) knipoogt naar het verleden, terwijl steeds duidelijker wordt dat die tijd niet meer terugkomt. De mama grijpt instinctief naar de fles, en vergeet daarbij dat haar jongste zoon nog niet op zichzelf kan letten. Ze houdt halsstarrig vast aan lang vervlogen geluk en komt daarbij vooral haar eigen demonen tegen, maar die hebben vooral ook weerklank op de rest van het gezin.

‘Famille Nucléaire’ is een erg klassiek familiedrama, en wordt nooit echt brutaal. Regisseur Faustine Crespy slaagt er wel in een bepaalde geloofwaardigheid na te streven. Vooral Catherine Grosjean doorspekt haar moederlijke personage met een zekere kwetsbaarheid en trots, maar ook de jonge Louka Minnella overtuigt als bedremmelde verliefde tiener. De INSAS-alumna toont zich zo als een begenadigd acteursregisseur.

Jannes Callens
 
Traces
rating

Duur: 13 min. | Land: | Regie: Hugo Frassetto, Sophie Tavert Macian | Cast: , , , | Scenarist: , | Producent: | Productiehuis: , , , ,

In het zuiden van Frankrijk ligt de Chauvet grot, die vol staat met muurschilderingen van meer dan dertigduizend jaar oud. Een van de hoogtepunten is de fresco van leeuwen die een groep runderen opjagen. Dit beeld, de oudste bekende schildering in de wereld, is het startpunt voor de visueel verbluffende animatiefilm van het Franse duo Frassetto & Tavert Macian.

Traces’ vertrekt vanuit de theorie dat de prehistorische grotschilderingen deel uitmaakten van het jachtritueel. Wanneer een kudde oerossen komt aangestormd, trekt een groep jagers naar de dieren toe, terwijl de schilder en zijn leerling zich naar de grot begeven. Deze leerling heeft duidelijk nog heel wat leren. Het zint de schilder niet dat hij graag leeuwen tekent en hij verbiedt zijn pupil dan ook om de grot te betreden. Uit frustratie stoot de jongeling een oerkreet uit, die een leeuw lokt en de schilder velt. De jongen wordt verplicht het ritueel te voltooien. In een verbluffende sequentie zien we hoe de tekeningen die hij op rotsen zet, de jagers kracht geven. Maar in zijn roekeloosheid en enthousiasme tekent hij ook angstaanjagende leeuwen, die alles verscheuren op hun pad.

Een eenvoudig verhaal op virtuoze manier verbeeldt.

Vooral die baldadigheid stuwt de vertelling. De relatie tussen de schilder en zijn leerling staat centraal, waarbij de jongeman vooral ingetoomd moet worden. Hij wil niet luisteren naar de waarschuwingen van zijn meester en zet zo krachten aan het werk die hij zelf niet meer kan controleren. De gevolgen zijn desastreus.

De stijl van ‘Traces’ is verbluffend. De animators gebruikten zand en verf om de tekeningen te maken, kenmerkend voor ook het eerdere werk van Hugo Frassetto. De prachtig gestileerde vormgeving sluit perfect aan bij het verhaal: door hetzelfde soort materiaal te gebruiken als zovele jaren geleden, worden de grottekeningen quasi volledig geëmuleerd. Vooral de jachtsequentie blijft bij: op haast psychedelische wijze maakt het de link tussen schilderen en de jacht duidelijk. Een werveling van krijtstrepen gaan over in speerworpen en de jachtpartij verwordt een indrukwekkend schaduwspel.

Een eenvoudig verhaal op virtuoze manier verbeeldt. Zonder twijfel ook een tweede kijkbeurt waardig.

Tom Cuypers
 
Night Trip
rating

Duur: 05 min. | Land: | Regie: Nicolas Boucart | Cast: , | Scenarist: , | Producent:

Het groezelige relaas van de laatste trip van een heroïneverslaafde. Het DIY-project van de Belgische filmmaker Nicolas Boucart, die met de hulp van familie, vrienden en een minimaal budget de film op zes dagen afwerkte. Dat laat zich voelen, wnat ‘Night Trip’ rekent vooral op atmosfeer, niet zozeer op inhoud.

In een vuil kot, besmeurd met lege drankflessen, steekt een afgeleefde man een spuitje in zijn aders. Een engelachtig, mysterieus jongetje verschijnt en onderneemt een lange tocht. Wie is dit kereltje? Waar gaat hij naartoe? De ‘trip’ staat centraal in beide betekenissen van het woord: de reis van het jongetje is een verbeelding van de roes van het hoofdpersonage. Die tocht, waarin verder weinig gebeurt, neemt het grootste deel van de film in. Vluchten is belangrijker dan de eindbestemming — datzelfde soort escapisme ligt mogelijks ook aan de basis van het druggebruik.

De puurheid van het kind staat in fel contrast met verder grauwe omgeving van de verslaafde, als een metafoor voor de pure onschuld die de druggebruiker al lang geleden achter zich liet. Het amante kind als symbool voor alles wat nog mogelijk is; een puur, onbesmeurd leven.

Ook in de beelvoering is dat contrast gaande. Groezelig, vuil, donker enerzijde — de montage bij het inspuiten van de drugs is disruptief, met haperende frames en flikkerende cuts. Terwijl de tocht van het jongetje veel gladder aanvoelt. Hoe verder hij geraakt, hoe meer het landschap iets sprookjesachtig krijgt.

Vooral de geslaagde sfeerschepping blijft ons bij, maar meer dan een nette stijloefening is dit jammer genoeg niet.

Tom Cuypers

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS