The Tent
rating

Duur: 17 min. | Land: | Regie: Rebecca Figenschau | Cast: , , , | Scenarist: | Producent:

So I can’t even have a social life here,” roept de jonge Maja uit wanneer haar 4G-netwerk wegvalt ergens in de Noorse bossen. Met die woorden vat ze ineens ook mooi het concept van ‘The Tent’ samen: een gezin spot een mooi kampeerplekje op hun vakantie in eigen land, maar er echt samen van genieten lukt allerminst.

Mallorca zat er dit jaar – om bij aanvang niet gekende redenen – niet in, maar gelukkig maken ze het goed met een heuse gezins-kampeertrip. Al lijkt elk gezinslid, met uitzondering van peuter Kim, van in het begin verbitterd. Al snel lopen de spanningen hoog op tussen moeder Solveig en vader Bjørnar en wordt de latente verbittering omgezet in gefrustreerde verwijten. Die gaan duidelijk over meer dan enkel het moeizame opzetten van hun tent.

De moeilijk in elkaar te steken tent staat metafoor voor hun ingewikkelde gezinsband, zo blijkt. "Emoties verdrukken is een typische Scandinavische manier van omgaan met ongemakkelijke situaties," aldus Noors filmmaakster Rebecca Figenschau in een interview met EFA. "Ik wilde kijken naar zowel de humor als de tragedie van dit fenomeen, door een situatie te creëren waarin de goede bedoelingen om een conflict te verdoezelen, als bescherming voor de kinderen, net het tegenovergestelde effect krijgt".

Die opzet is boeiend en herkenbaar, we weten allemaal wel hoe bijtend verdoken frustraties kunnen klinken en hoe spanning ook fysiek te voelen is. In ‘The Tent’ had dat allemaal nog net iets grootser opgezet (pun intented) mogen worden.

Is dat trage, realistische, niet-sensationele net niet iets typisch in Scandinavische arthouse? Ja, maar dan moet de film wel gedragen worden door een sterk verhaal, rare plotwending, een meer uitgediepte psychologisch karakter of de banaliteit net tot in het absurde doortrekken. ‘The Tent’ doet dat allemaal niet en laat heel wat kansen braafjes liggen. Als kijker blijf je wat op je honger zitten, zeker als de “shocking secret” uit de synopsis op het einde toch niet zo schokkend blijkt te zijn.

Sarah Skoric
 
Ook Egyptisch-Belgische co-productie maakt kans op Gouden Palm!

Nieuws
Belgische co-productie geselecteerd voor de Officiële Kortfilmcompetitie in Cannes.

 

Niels Putman

 
Belgische kortfilm 'Stephanie' van Leonardo Van Dijl geselecteerd voor Cannes!

Nieuws
De derde kortfilm van Leonardo Van Dijl maakt daarmee kans op de Gouden Palm voor Beste Kortfilm. De competitie zal plaatsvinden in de herfst in het...

 

Niels Putman

 
'Da Yie' van Anthony Nti genomineerd voor Student BAFTA!

Nieuws
De RITCS-afstudeerfilm is één van de drie genomineerden in de categorie 'live-action'.

 

Niels Putman

 
"Een filmrol voor een jonge black van begin de twintig? Kandidaten genoeg."

De jonge Kameroense Belg Frank Onana viel ons op in enkele bekroonde kortfilms. Een gesprek over zijn verdere plannen en dromen.

 

Jan Sulmont

 
De omnibusfilm: zorgenkindje of bruggenbouwer?

Artikel
Valt er heil te zoeken in de omnibusfilm? Een filmhistorisch onderzoek naar de opkomst en het belang van het format, en het verwantschap met de...

 

Benjamin Antonissen

 
Water and salt
rating

Duur: 10 min. | Land: | Regie: Luisa Mello | Scenarist: | Producent:

In de veilige omgeving van een dreampod — een soort afgesloten futuristische capsule gevuld met zout water waarin je drijvend ruimte- en tijdsbesef verliest — zoekt een jonge vrouw naar prikkelarme ontspanning.

Is die isolatie in het begin nog eng – en reageert de vrouw licht paniekerig – dan komt ze daarna tot harmonieuze ideeën; over hoe bijvoorbeeld ons lichaam procentueel evenveel zout bevat als zeewater en wij als mensen allemaal gelijk zijn wat betreft die ratio zout en water. We horen haar gedachtes in voice-over, de beelden en klanken die daarbij horen zijn intiem en sensorisch: licht golvend water, vingers die over het wateroppervlak glijden, ademhaling die versnelt en weer vertraagt, en een allesomvattend fel blauw.

Water and salt’ neemt de kijker mee op een drijvende tocht onder een blauwe lucht met witte wolken, terwijl een vliegtuig ver boven ons voorbij passeert. Allemaal ultra harmonieus… and then reality kicks in. De kalme water- en luchtbeelden maken plaats voor explosieve onderwatertaferelen. Een telefoongesprek tussen het hoofdpersonage, die voor haar masteropleiding in het buitenland verblijft, en haar moedre: “Hoe is het nu daar, in Brazilië?”- “Het is moeilijk”, antwoordt de mama, “we weten niet wat er gaat gebeuren.”

Haar essay is een reflectie op haar positie, haar emoties en de onzekere toekomst voor de Brazilianen.

DocNomads-student Luisa Mello schetst, vanuit haar afgesloten bubbel ver weg, een Brazilië dat in vuur staat door de aanstelling van de extreemrechtse president Bolsonaro. Fel blauw wordt troebel zwart. Net zoals de ontploffende diepzeekraters staat Brazilië op springen. “Ele Não! Ele Não! Not him! Not him!”: de radioberichten over een protest geleid door vrouwen (overigens de grootste vrouwendemonstratie ooit in Brazilië) tegen de misogyne Bolsonaro resoneren.

Met ‘Walter and salt’ brengt Mello een knappe maatschappijkritische, filosofische en experimentele documentaire die evenwijdig lijkt te lopen met de duale positie waarin ze zich lijkt te bevinden: fysiek ver verwijderd van de precaire situatie in haar thuisland maar mentaal overstuur door het presidentschap van Bolsonaro. Haar essay is een reflectie op haar positie, haar emoties en de onzekere toekomst voor de Brazilianen. De open vragen worden overgoten met een laag visuele poëzie. Wel geschikt voor gevoelige kijkers.

Sarah Skoric
 
Gente del Po
rating

Duur: 11 min. | Land: | Regie: Michelangelo Antonioni | Productiehuis:

Fellini, Rossellini, Visconti: namen die voor eeuwig in het firmament van de Italiaanse cinema gegraveerd staan. Naast sterren als deze ontbreekt er nog een naam in het rijtje van de grootmeesters van de (Italiaanse) film: Michelangelo Antonioni. Met een carrière van wel zes decennia bleef hij tot op hoge leeftijd films maken in zijn eigen, persoonlijke stijl. Hoewel hij met zijn films in de jaren vijftig het neorealisme grotendeels links liet liggen, gaat zijn allereerste film gezapig met die stroming mee. ’Gente del Po’ uit 1947 is een neorealistisch meesterwerkje dat het leven aan de oevers van de Povallei onverbloemd in kaart brengt.

In 1943 waren de opnames al achter de rug, maar de montage werd door de oorlog uitgesteld, waardoor Antonioni de documentaire pas vier jaar later uitbracht. Als één van de eerste neorealistische films – de film werd ongeveer op dezelfde plekken en in dezelfde periode gefilmd als Visconti’s ‘Ossessione’ (1947) – zien we in ‘Gente del Po’ de stokpaardjes van het neorealisme terugkeren.

Antonioni besloot om de authentieke, lokale Noord-Italiaanse bevolking te filmen, en portretteert het leven zoals het zich zonder de aanwezigheid van een camera zou afspelen. Hetzelfde met de rivier: door de verbondenheid die de filmmaker creëert met de Po en zijn oevers, wanen we ons zowaar ter plekke. We wandelen tussen de rivierboten waar vissers en hun families dag na dag op zwoegen, langs de boeren die de grond bewerken en voorbij de vrouwen die de kleren van hun familie wassen aan de rivieroevers. Antonioni’s captaties vervoeren ons naar een pastorale Povallei en brengen de monotonie van deze microkosmos evocatief in beeld.

De afdruk van Antonioni’s ‘auteurspen’ is hier al duidelijk zichtbaar, het zij in prenatale fase.

Af en toe zien we de sporen van een genie in wording; de lange, aarzelende shots waar Antonioni later voor bekend zou worden, verschijnen hier in prenatale fase. Boten, mensen, dorpen verschijnen en verdwijnen, zonder dat de camera de behoefte toont om te volgen. Het leven zelf wordt beklemtoond, niet de individuele narratieven. Van de ontberingen in de dorpen en de grieven van de plaatselijke bevolking wanneer hun huizen overstromen, krijgen we onvervalste en authentieke beelden te zien. Ze treffen ons als het leed van gans Italië.

“Alles wat ik erna maakte, zowel goed als slecht, begon hiermee, met deze film op de Po,” zei de regisseur eens over deze film. Het idee om een documentaire over de Po en zijn bevolking te maken speelde al sinds 1939, toen hij er in het Italiaanse ‘Cinema’ een artikel over schreef. Acht jaar later volgde de verwezenlijking van dit project.

De afdruk van Antonioni’s ‘auteurspen’ is duidelijk zichtbaar: de meditatieve shots, het toonaangevende ritme van de rivier, het beeld dat primeert. De spaarzame voice-over geeft ons weinig meer dan dat we op het scherm te zien krijgen, en veel verhaal is er niet in deze film. Maar dat is niet erg, Antonioni’s beelden doen de rest.

Benjamin Antonissen
 
Neighbours
rating

Duur: 08 min. | Land: | Regie: Norman McLaren | Cast: , | Scenarist: | Productiehuis:

“Peace certain if no war” en “War certain if no peace,” luiden de krantenkoppen van twee huisvaders die rustig in hun stoel zitten te lezen. Een koppel quasi identieke mannen: hun outfit, tuinstoelen, huizen en gezinnen lijken als twee druppels water op elkaar. Waar de twee eerst nog amicaal samen een pijp roken (huisvader één leent zelfs zijn lucifers uit aan huisvader twee!) verschuift de situatie wanneer er in het midden van de tuin een mooie bloem verschijnt. Er ontstaat onenigheid over aan wie de bloem nu eigenlijk toebehoort, beiden betoverd door de plotse verschijning.

Norman McLaren’s film mixt levensechte beelden met animatietechnieken. Zo ontspruit de bloem razendsnel aan de grond, en bouwen de buren een hek om de grenzen van hun tuinen aan te duiden via stop-motion effecten, een techniek die, in combinatie met live-acteurs, bekend staat als ‘pixilation’ – een term die trouwens werd bedacht door Grant Munro, de rechterbuur uit de film. McLaren laat de twee huisvaders dansen en springen in één grote absurde choreografie, met de bloem als geijkt middelpunt.

Met ‘Neighbours’ was de animator niet aan zijn proefstuk toe. In 1952 had hij al meer dan dertig korte films op zijn palmares staan. Als Schot geboren belandde hij op zevenentwintigjarige leeftijd in Canada, waar hij lange tijd voor het NFB (National Film Board of Canada) werkte en radicaal vernieuwende animatie-en-geluidsexperimenten uitvoerde. Al van jongs af werkte McLaren aan experimentele filmtechnieken – bij gebrek aan een camera begon hij eigenhandig op bestaande filmrollen te krassen en te tekenen. Een roeping waarmee hij met ‘Neighbours’ een Oscar in de wacht sleepte.

Via een glasheldere maar tragische allegorie levert McLaren een krachtige vredesboodschap af.

Naast inventieve montagetechnieken gebruikt hij in deze slapstick burenruzie een grillige soundtrack die het hele gebeuren een surrealistische toon geeft. De muziek speelt op een (voor de jaren ‘50) vernieuwende wijze in op het beeld en biedt een grote meerwaarde aan de absurde vertelling. Naar McLaren’s gewoonte is de muziek ook met de hand overgetekend op de filmrol, wat voor het karakteristieke ‘digitale’ effect zorgt dat we op het einde horen.

De soundscape geeft een iets lichtere toon aan het anders best zware onderwerp van de film, wiens symbolisme sowieso al inslaat als een moker. Via een glasheldere maar tragische allegorie levert McLaren een krachtige vredesboodschap af. Het perfecte nucleaire gezin – het oeroude Amerikaanse ideaal – wordt compleet ontwricht door het conflict van de mannen. De ernst is hier, ondanks McLaren’s muzikale lichtvoetigheid, nog steeds primair.

Tijdens de Koreaanse Oorlog van de jaren vijftig was deze film immers brandend actueel, en helaas blijft McLaren’s anti-oorlogsboodschap vandaag nog altijd overeind: wanneer de strijd is gestreden, blijft er vaak weinig van de oorspronkelijke inzet over. Conflicten hebben geen winnaars, enkel verliezers. Hoe McLaren dat vertaalt in een acht abstracte minuten: een knappe krachttoer.

‘Neighbours’ sluit af met pancartes in verschillende talen die dezelfde boodschap dragen: love thy neighbour. Een overbodig slotstuk misschien, maar qua dramatisch effect kan het tellen. Iets om naar huis te nemen.

Benjamin Antonissen

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS