My Father's Room
rating

Duur: 09 min. | Land: | Regie: Nari Jang | Scenarist:

De Zuid-Koreaanse Nari Jang werd als kind misbruikt door haar alcoholverslaafde vader. ‘My Father’s Room’ is een autobiografische neerslag daarvan. Daarvoor moest ze diep graven in haar herinneringen, wat niet altijd even makkelijk was. In een interview met Vimeo vertelt ze ook hoe haar film niet therapeutisch werkt: hevige emoties kunnen niet zo makkelijk verwerkt worden, maar ze evolueren wel. De pijn van vroeger is anders dan de pijn van nu.

Met haar geanimeerde zwart-wit potloodtekeningen creëert ze metaforen die haar diepste emoties uitdrukken — dat gaat haar naar eigen zeggen makkelijker af dan via woorden. De animatiefilm leest dan ook als een uitdrukking van gedachten en gevoelens, eerder dan een opeenvolging van logische gebeurtenissen. Meer gedicht dan verhaal.

De pijn van vroeger is anders dan de pijn van nu.

Een belangrijke metafoor zijn de dozen waarin alle herinneringen bewaard worden: grote en kleine dozen die ze haar hele leven lang moet meedragen, en die af en toe geopend moeten worden. In korte scènes overloopt ze zo de belangrijkste momenten uit haar jeugd die haar leven hebben getekend.

Toch focust Jang niet enkel op de negatieve herinneringen — het misbruik, het roepen, de angst — maar staat ze ook stil bij de dingen die ze nooit met haar vader zal kunnen delen: afstuderen, het vieren van een huwelijk, haar vader oud zien worden. Het gemis. Door een glasheldere aanpak spreekt Jang met haar persoonlijke verhaal een breed publiek aan. Ze weet haar pijn en trauma bevattelijk te maken: emotioneel, en scherpzinnig.

Carmen van Cauwenbergh
 
Acid Rain
rating

Duur: 26 min. | Land: | Regie: Tomek Popakul | Cast: , , | Scenarist: | Producent: ,

Acid Rain valt op je neer als zure regen: enerzijds wel mooi, anderzijds ook bijtend en lastig. Met zijn nieuwste korte animatie weet Pools filmmaker Tomek Popakul gemengde gevoelens los te maken. De illustraties zijn zoals we die kennen van zijn eerdere ‘Ziegenort’ (die hem heel wat prijzen opleverde in 2013): rauw, menselijke, grafisch scherp. Geen wollige personages of zachte kleuren. Popakul gaat voor uitgemergelde personages, onheilspellende decors en in ‘Acid Rain’ ook voor psychedelische waanbeelden.

Een meisje belandt liftend in de camper van een hippe kerel. Al snel start ze te experimenteren met drugs, transporteren ze drugs via Kinder Surprise-eitjes (in hun lichaam ingebracht), en proberen het vervolgens te verhandelen op raves in de bossen. Temidden die – zowel voor de personages als voor kijker – 26-minuten durende trip loopt een en ander uit de hand.

Popakul speelt met rijk gevulde beelden, vol kleuren, die soms nostalgisch aanvoelen. De plaatjes die dat oplevert zijn om op te hangen.

Popakul weet hoe te animeren en speelt gretig met camerastandpunten. We zien het naamloze meisje zichzelf op een hek tillen en balans zoeken, vanuit haar oogpunt. Ook als ze onder invloed is van mushrooms, zwalkt de point-of-view met haar mee. Bijna zoals in haar eigen hoofd verandert de perceptie van de mensen die ze tegenkomt ook voor de kijker: sommigen worden dierlijker, wiebelen, of worden volledig uit proportie getrokken. Pupillen kolken in hun kassen, quasi non-stop.

De Pool speelt met rijk gevulde beelden, vol kleuren (zijn vorige animatiefilms waren voornamelijk zwart-wit) die soms nostalgisch, en ook nineties aanvoelen. De plaatjes die dat oplevert zijn om op te hangen, vooral dan één straffe sequentie waarin hij vanuit een natuurlandschap uitzoomt tot het raam van de camper en het interieur van de camper zelf. Ook de cameratechnieken van arthouse-films weet hij erg sterk in animatie te vertalen.

Minder sterk, en op het irriterende af, is alles wat niet cameravoering en animatiestijl betreft. Scènes worden lang uitgesponnen, zonder iets nieuws bij te brengen. Als kijker word je weinig tot niet uitgedaagd om te participeren of mee te denken — passief volgen is dus troef. De spanningsbogen, als ze er al zijn, worden niet voldoende lang doorgetrokken: minutenlange sequenties zijn vaak al na enkele seconden duidelijk. Komt die frustratie door het vrouwelijke hoofdpersonage dat mak meeloopt in alles, zonder te beseffen in welk een situatie ze is beland, en zonder enige actie te ondernemen? Als kijker ben je genoodzaakt om mee te gaan in haar point-of-view, en dus ingrijpen lijkt onmogelijk. Wat dan weer analoog kan zijn met frustraties die je als toeschouwer hebt bij films zoals Haneke’s ‘Funny Games’?

Vragen we ons ook nog af: wat in een arthousefilm wel werkt, marcheert niet altijd even goed binnen animatie? Of dat wij als kijker gewoon nog niet klaar zijn voor een meditatieve, observerende animatietrip waarin de kijker aan de kantlijn blijft? Verwarrend, alles.

Sarah Skoric
 
Cat Days
rating

Duur: 11 min. | Land: | Regie: Jon Frickey | Cast: , , , | Scenarist:

Je bent een kind en je voelt je onwel, je hebt koorts én je wilt zelf geen pannenkoeken met siroop eten … Wat voor velen een griepje is, draait voor de jonge Jiro uit op een identiteitscrisis, want hij blijkt een kattengriep te hebben. Een ziekte die enkel katten kunnen hebben, wat dus betekent dat Jiro een kat is — door de dokter bevestigt met een DNA-test die met 99,4% zekerheid uitsluitsel geeft.

Jiro’s papa probeert vervolgens een kattenvriendje te adopteren, al loopt dat niet zo goed. Dus gaat hij aan de slag met een zelfhulpboek over katten grootbrengen, maar misschien voelt Jiro zich wel helemaal geen kat? In de extreem mooie animatie ‘Cat Days’ zet Jon Frickey de toon dat je, at the end, bent wie je je voelt. Een boodschap die hem heel wat prijzen opleverde — onder meer op Tampere Film Festival en Singapore International Children's Film Festival — maar net iets gewaagder had gemogen. Het verhaal mist op momenten schwung, voelt onbeholpen, braaf, soms zelfs wat saai en doelloos.

‘Cat Days’ moet het daarom ook vooral hebben van het animatiewerk van de filmmaker, met zijn geschilderde kleurrijke personages en decors. Frickey kiest met zijn eerste kinderfilm voor atypische, goed doordachte kleurenpaletten, vaak specifiek samengesteld per sequens: van dieprood en paarse tinten in het bos bij avondtijd, naar crèmekleurige kopjes met playmobil-achtige potkapsels en pastelblauwe trainingsjasjes of roze donzen jassen.

De Duitse Frickey koos ervoor om het verhaal in Japan te laten afspelen, want: “het idee voor het plot kwam bij mij op toen ik in Kyoto verbleef in 2012. Dat is waarom, in mijn hoofd, de film zich altijd afspeelt in Japan. En dat is waarom ik het daar hield.” Wat niet per sé had gemoeten, en ook een beetje gek aanvoelt, als niet-Japanner zijnde. Al bij al een toffe, negen minuten durende kinderfilm die niet héél lang bijblijft, maar wel mooie stills oplevert.

Sarah Skoric
 
Fantasy
rating

Duur: 09 min. | Land: | Regie: Teemu Nikki | Cast: , , | Scenarist: | Producent: ,

Autodidactisch Fins filmmaker Teemu Nikki heeft het voor meelijwekkende hoofdpersonages. Denk aan de gepeste kantoorklerk in ‘All inclusive’ of het hoofdpersonage van ‘A Mat’e, dat iets kinky wilt proberen maar telkens verstoord wordt door zijn vrouw die thuiskomt. Voor ‘Fantasy’ volgt Nikki de eighties- en nineties-stijl van Netflix-series zoals ‘Stranger Things’ of ‘Dark’.

In een Fins dorpje (Nikki’s geboortedorp) schaft de pot voor een flets gezin (mama, papa, zoon) elke dag hetzelfde: patatjes, patatjes en patatjes. Als de naamloze zoon voorstelt om eens iets nieuws te proberen qua eten, antwoordt moeder doodleuk dat ze morgen de patatjes misschien eens kan pureren? Dus verzamelt zoonlief leeggoed, om dat in te ruilen voor cash money, dat hij dan weer netjes inruilt voor een pizza in een verder gelegen dorp. Lang naar uitgekeken, en uiteraard loopt dan niet alles van een leien dakje, zoals we van Nikki gewoon zijn.

Wanneer de zoon met zijn pizza achterop zijn brommer gebonden naar huis rijdt, breekt de spreekwoordelijke hel los. Eerst vlaagbuien en regen, dus natte pizzadoos. Wanneer hij de doos dan onder zijn jas wilt drooghouden, schuift de pizza meerdere keren uit zijn verpakking, de zanderige grond op. Op de koop toe begeeft zijn motor het en moet hij ettelijke kilometers te voet, met een doorweekte en afgekoelde pizza, naar huis wandelen.

Doe-het-zelver Nikki lijkt de fun van experimenten wel in te zien, zonder schrik te hebben voor gezichtsverlies of een misser.

Tragikomedie heet zoiets, en dat lijkt een stempel die Nikki op meerdere films drukt. Voor sommigen zal ‘Fantasy’ grappig zijn, voor anderen vooral onnozel. De beelden zijn netjes, de verhaallijn eerder povertjes: antiheld wilt verandering en dat loopt niet als gepland. De grafiek van de aftiteling lijkt in dat opzicht dan ook het meest doordachte.

Charmant is wel dat Nikki gewoon de ene na de andere film/clip/videoserie blijft maken, vanuit zijn eigen gevoel, verhaal en goesting. No nonsense, niet te doordacht of poëtisch, en vaak divers — van bijna expliciete seksscènes (‘A Mate’) tot thriller (‘Komero’), zelfgetekende stopmotion (‘Markku the skydiver’) en tragikomedie (‘Fantasy’). Allen te bekijken via zijn Vimeo-account.

Die ‘stoutmoedige’ aanpak is een soms welkome afwisseling van andere, meer beladen festivalfilms, en filmmakers die aan de lopende band hetzelfde produceren. Doe-het-zelver Nikki lijkt de fun van experimenten wel in te zien, zonder schrik te hebben voor gezichtsverlies of een misser. Stiekem wel benieuwd naar het moment dat deze Finse filmmaker ervoor kiest om eens een slasher te maken, gewoon omdat het kan.

Sarah Skoric
 
Matria
rating

Duur: 21 min. | Land: | Regie: Álvaro Gago Diaz | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , , | Productiehuis: ,

Een groep vrouwen in kille, steriele schoolkantine-outfits begint aan een nieuwe geestdodende werkdag in een conservenfabriek. ‘Matria’, een film over de monotonie van het dagelijks leven, is al een zevental minuten bezig, maar begint nu pas echt. Álvaro Gago’s portret werd met de Grand Jury Prize bekroond op het Sundance Festival in 2018: een terechte bekroning wellicht, al slaat Gago niet altijd de nagel op de kop.

‘Matria’ vertelt een quasi-biografisch verhaal door de ogen van Ramona, een vrouw van middelbare leeftijd die in een Galicisch dorpje tussen haar kille, afstandelijke man en een duffe job in een conservenfabriek leeft. Ze vindt enkel soelaas bij haar dochter en kleindochter, voor wie ze hemel en aarde beweegt om een verjaardagscadeau te kunnen kopen.

Gago wil met deze film een stem geven aan een specifiek soort vrouw: de onderdrukte werkster, wiens dromen en verlangens in functie van haar familie komen te staan – hier belichaamd door Ramona, het paradepaardje van de film. Hoofdactrice Francisca Iglesias Bouzón is dé spilfiguur in ‘Matria’, de camera verliest haar dan ook geen seconde uit het oog. Het verhaal is volgens de regisseur dan ook “voor 95% gebaseerd op haar leven”: Bouzón werd gecast op haar uiterlijk en dankzij de band die ze met de regisseur vormde toen zij voor zijn grootvader en diens huis zorgde. Na het filmen ging ze gewoon terug naar haar doorsnee baantje.

Hoofdactrice Francisca Iglesias Bouzón is dé spilfiguur in ‘Matria’, de camera verliest haar dan ook geen seconde uit het oog.

Globetrotter Gago — die in Spanje, Chicago en Londen studeerde — maakt hier ironisch genoeg een film over de monotonie en de onontkoombaarheid van het dagelijks leven. “We hebben onze tijd genomen voor de film, en ik heb het gevoel dat we het niet anders hadden kunnen doen,” verklaart hij. Zoveel is duidelijk: hij schakelt enkel naar hogere versnelling wanneer Ramona het cadeau voor haar kleindochter oppikt, maar de film loopt grotendeels met een slakkengangetje verder. Op zich niet verkeerd – het thema leent zich hiertoe – maar met de grauwe tinten uit Ramona’s omgeving en de droge geluidsband (lees: géén achtergrondmuziek, naar bijna documentarische traditie) loopt hij soms het risico dat de film even kleurloos wordt als het bestaan van zijn hoofdpersonage. Is zo’n één-op-één vertaling wel interessant?

De schoonheid zit hem in de kleine dingen, de ‘onbelangrijke’ ogenblikken die deze film maken tot wat hij is: Ramona’s gezichtsuitdrukking op de fiets richting werk, de vrouwen die voor hun shift staan te roken, de onverschilligheid waarmee Ramona de lunch van haar man voorbereidt.

De tristesse van de film culmineert aan het slot: tijdens de basketwedstrijd van haar kleindochter zoomt de camera volledig in op Ramona. Ze kan haar ogen niet van het spel afwenden, zelfs al zit haar kleindochter op de bank. Achter deze moedeloze blik zien we eindelijk de emoties die Ramona heel haar volwassen leven verborgen houdt. Maar of het op dit moment Ramona is die we zien of Francisca, is onduidelijk.

Benjamin Antonissen
 
Safety
rating

Duur: 14 min. | Land: | Regie: Fabrice Joubert | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , | Productiehuis: ,

Slechts tien dagen nadat ‘Safety’ online werd geplaatst, schoot een zestienjarige student aan de Santa Clarita High School in Californië vijf scholieren neer, waarvan er drie overleden. Het (voornamelijk) Amerikaanse debat omtrent “school shootings” woedt verhit verder, en krijgt dankzij deze film een extra waardevolle bijdrage.

‘Safety’ is gebaseerd op een kortverhaal van Lydia Fitzpatrick en focust zich op een lagere school in een klein Amerikaans stadje. Terwijl een klas aan het afkoelen is na de turnles, horen ze plots twee geweerschoten. De turnleraar weet meteen wat er gaande is en verbergt zich, samen zijn klas, in zijn kantoor. Wanneer één van de kinderen plots de schutter lijkt te herkennen, confronteert hij hem.

Regisseur Fabrice Joubert komt uit de animatiewereld en werkte onder meer voor DreamWorks en Illumination Entertainmen — zijn geanimeerde kortfilm ‘French Roast’ werd in 2010 zelfs genomineerd voor een Oscar. Met ‘Safety’ waagt Joubert zich voor het eerst aan een live-action film. Als naar Los Angeles afgezakte Fransman is het concept van wapengeweld hem zowel vreemd als beangstigend bekend. “As a French filmmaker living in the United States, and more importantly as a father, the issue of gun violence has always been profoundly unsettling to me,” aldus Joubert.

De Fransman wil hier duidelijk geen standpunt innemen in de kwestie rond wapengeweld, maar houdt het op een hoogstpersoonlijke vertelling van een onderwerp dat voor veel Amerikanen maar al te bekend aanvoelt.

Zijn keuze om een groot deel vanuit het perspectief van de kinderen te vertellen, brengt een persoonlijker resultaat teweeg. Het gaat in deze film dan ook niet over de politieke kant van wapengeweld, maar over de gevolgen ervan en het effect op de betrokkenen — het leven van slachtoffers en hun naasten wordt vaak compleet ontwricht.

‘Safety’ voelt heel organisch aan. Van de kinderen die op de grond van de turnzaal oefeningen liggen uit te voeren tot aan de tragische ontknoping: er is geen scène die kunstmatig of geforceerd overkomt — alles vloeit naadloos in elkaar over. Zelfs wanneer Joubert overgaat van het interne (het lokaal van de turnleraar en de gevoelens van de kinderen) naar een meer objectieve camera om het externe (de speelplaats en het veld rond de school) in beeld te brengen. De muziek, die pas in het tweede deel van de film wordt ingezet, verstoort het acteerwerk en de spanning niet. Joubert spaarde kosten noch moeite om dit project van de gepaste muzikale intenties te voorzien en ging aankloppen bij het London Symphony Orchestra.

De Fransman wil hier duidelijk geen standpunt innemen in de kwestie rond wapengeweld, maar houdt het op een hoogstpersoonlijke vertelling van een onderwerp dat voor veel Amerikanen maar al te bekend aanvoelt. Focuste Joubert tijdens het maakproces iets té veel op het Amerikaanse publiek? De geladen sfeer waar de film na de eerste schoten in zwelgt, de dramatiek van de naar buiten lopende turnleraar, de opzwepende muziek… Het lijkt soms alsof Joubert zijn Franse roots volledig in de animatiewereld achterliet, en met deze film een rasechte, sensatiebeluste Amerikaan werd.

‘Safety’ is dus geladen genoeg. De hoge en lage camerahoeken en de frequente close-ups op de gezichten van de kinderen voeren de spanning gretig op. In de scènes waarin de kinderen zich verstoppen voor de schutter gebruikt Joubert opvallend geen muziek. Hier laat hij de montage het tempo bepalen: het ritme van de schoten; de schutter die met zijn geweer de kluisjes in de kleedkamers opent; het meisje dat langzaam tot honderd telt. De kinderen, in het donker verborgen onder een groot zeil, zijn volledig aan de genade van één man overgeleverd.

Joubert destilleert op die manier honderden gelijkaardige ervaringen, nachtmerries en slachtoffers in een film van veertien minuten, en slaat de bal net niet mis.

Benjamin Antonissen

MOOOV 2.0

In deze vreemde tijden dan toch een meevaller: op het oorspronkelijke programma van MOOOV was dit jaar helaas geen plaats (meer) voor kortfilms, maar...
21/04/2020 tot 04/05/2020
Een unieke editie van MOOOV dit jaar: online. Mét kortfilms!
 
The Orphan
rating

Duur: 16 min. | Land: | Regie: Carolina Markowicz | Cast: , , , | Scenarist: | Producent: , | Productiehuis: ,

Trouw blijven aan jezelf is voor niemand eenvoudig. Al helemaal niet als je als wees opgroeit in een Braziliaans tehuis en je je niet als heteroseksueel identificeert. Carolina Markowicz baseerde zich op waargebeurde, en veelvoorkomende, gevallen van Braziliaanse weeskinderen die afgewezen en misbruikt worden omdat ze zich niet kunnen (of willen?) schikken naar de norm.

Jonathas is een wees die voor adoptie wordt uitgekozen, maar terughoudend blijft aangezien hij eerder werd teruggestuurd omwille van zijn “afwijkend gedrag”: de goede bedoelingen van adoptieouders verdwijnen als sneeuw voor de zon wanneer Jonathas’ “ware aard” verschijnt. ‘The Orphan’ is een expressie van genderfluïditeit: Jonathas voelt zich meer thuis in de meisjesslaapzaal, en wil liever cheerleaden dan voetballen. Gelukkig omarmt zijn enige vriendin hem voor hoe hij is.

In het weeshuis voelt hij zich het meest thuis. De kleuren van zijn kleren lopen als het ware over in de vale kleuren van het tehuis: alsof hij enkel daar, zowel esthetisch als in de letterlijke zin van het woord, ‘thuis is’. Een groot contrast met het huis van Daniela en Carlos, zijn voormalige adoptieouders: hun huiselijke omgeving voelt kil en onwelkom aan. “Volgens mij blijf ik er maximum vijf weken,” zegt Jonathas over het volgende koppel dat zich aan hem waagt. Duidelijk: hij zal zich nooit kunnen schikken naar wat de wereld van hem verwacht, en zal zich er misschien dus ook nooit echt thuis voelen.

De jonge acteur Kauan Alvarenga weerspiegelt feilloos de stille treurnis die zijn personage uitstraalt — een betere casting kon haast niet. Zijn ogen zitten vol wijsheid en het premature besef dat de wereld niet zo mooi is als sommigen doen uitschijnen. Alvarenga geeft zijn personage een cynisch aura: van bewustwording, maar ook van kracht en vastberadenheid. Het universele gevoel van zich buitengesloten te voelen maakt de tweestrijd in Jonathas niet minder persoonlijk.

De jonge acteur Kauan Alvarenga weerspiegelt feilloos de stille treurnis die zijn personage uitstraalt — een betere casting kon haast niet.

‘The Orphan’ onderhoudt een spanning tussen droom en realiteit. Naast het niet-lineaire verloop van het verhaal zijn het vooral de droomsequenties — waarin Jonathas gemaquilleerd als cheerleader, of gehuld in lange gewaden op de Habanera beweegt — die iets onwerkelijks evoceren. Terwijl de camera Jonathas’ identiteit omarmt, stribbelt zijn omgeving des te meer tegen. Een bewust contrast: Markowicz wilde de acteurs een maximale vrijheid geven, dus liet ze de film sturen door hen, vrij van camerabewegingen — de camera stond zo consequent in functie van de acteurs.

De film is opgenomen in een 4:3-beeldverhouding, wat de film een meer gedateerd en daardoor ook tijdlozer gevoel geeft, maar waardoor de personages ook dichterbij lijken. Dit samengepakte, vierhoekig formaat spiegelt het hokjesdenken van de adoptieouders, die niet om kunnen met de non-conformiteit van hun adoptiezoon, maar ook de claustrofobie en onderdrukking waar Jonathas mee kampt. 

Ook op het einde staat Jonathas aarzelend tegenover zijn toekomst. Of hij deze keer wel goed terechtkomt, of opnieuw naar het weeshuis verwezen wordt: dat is aan de kijker.

Benjamin Antonissen

Breedbeeld Online Kortfilmfestival

Tijdens de lockdown krijgt het BREEDBEELD Kortfilmfestival 2019 een online vervolg: elke week zet het platform een vijftal kortfilms online. Het...
06/04/2020 tot 06/06/2020
Elke week een nieuwe lading kortfilms uit de selectie van ons BREEDBEELD Kortfilmfestival 2019.

My Darling Quarantine Short Film Festival

My Darling Quarantine Festival gaat haar tweede week in. Het online kortfilmfestival, een initiatief van het gloednieuwe Europese kortfilmmagazine...
16/03/2020 tot 31/05/2020
Kortfilmfestivals van over de hele wereld bundelen hun krachten voor een online alternatief.

Pagina's

Subscribe to Kortfilm.be & Kutfilm.be RSS