Digger

Wat de carrière van Alejandro G. Iñárritu vooral kenmerkt, is de toenemende bravoure en het tikkeltje megalomanie waarmee hij zijn producties op poten zet. Wanneer zo'n cineast dan in zee gaat met een filmster die zelf ook een zeker ego etaleert, zijn de verwachtingen hoog. Digger is geen alles overtreffende cinema maar is niettemin héél bijzonder.

We maken kennis met de zelfingenomen oliemagnaat Digger Rockwell, een haast potsierlijk karikatuur van een vent die het naderende overlijden van zijn kat bijna erger vindt dan een nakende wereldramp waarvoor hij verantwoordelijk is. Hij gaat dan maar aan tafel zitten met de Amerikaanse president - een tafereel dat de proporties van een groteske poppenkast aanneemt.

De onvolkomenheden van deze vertelling doen je dan mogelijk afhaken. Wat is dit eigenlijk voor film? Welk bizar, ietwat onbevattelijk en weliswaar satirisch bedoeld maar absurd spektakel zijn we eigenlijk aan het aanschouwen? Je raakt gefascineerd maar overweegt evengoed de cinema te verlaten. Is Digger een... mislukking?

Cruise en Iñárritu zijn echter controlefreaks en weten wat ze doen met deze genrehybride van rampenfilm en komedie. Digger laat zich langzaam kennen als een verduiveld amusante, heerlijk gelaagde en wervelend in beeld gebrachte farce waarin alles betekenis heeft en die op onrustwekkende en entertainende wijze de mensheid zichzelf laat teniet doen. De spiegel die ons wordt voorgehouden is geenszins subtiel, maar in de grandioos opgezette scène waarin Digger de Europese staatsleiders toespreekt, worden nagels met koppen geslagen. Op een even wrange als komische manier wordt de mensheid in zijn blootje gezet en ontmaskerd. Het leven is een theaterstuk.

Geen deurenkomedie, maar ook geen Bertold Brecht weliswaar. Digger slaat met genoegen ons optimisme in duigen dat het met de wereld nog goed kan komen. Klimaatverbeteraars en duurzame ondernemers krijgen er echter evenzeer van langs als opportunistische politici en hebzuchtige ceo's. Hoe fictief en zelfs fantastisch deze vertelling ook, er sluimert voortdurend een benauwende plausibiliteit door. John Goodman, onwezenlijk creepy als president, doet zelfs denken aan zowel Biden als Trump. Als tragische realiteit mag gisten, krijg je humor.

Iñárritu verpakt dat alles productioneel groots en aantrekkelijk. Hij moét wel het werk van de Zweed Roy Andersson (Songs from the Second Floor, You the Living) gezien hebben, waar in ambachtelijke decors droogkomische taferelen vorm krijgen die de mensheid in al zijn idiotie uitbeeldt. Op alle vlakken voel je echter de creativiteit bruisen achter deze prent.

Een even groteske poppenkast als een komische rampenfilm, bruisend van creativiteit

Past Cruise in dat geheel? Aanvankelijk geloof je hem niet, met zijn overdreven protheses en gekke houdingen. Zijn tirade is echter onvergetelijk en langzaamaan wordt de subtiliteit van zijn vertolking zichtbaar. Digger is een echt personage, geen functionele clown. De rest van het ensemble mag al evenzeer alles geven.

Digger werkt op diverse niveaus en zal mogelijk bij een tweede kijkbeurt nog meer prijsgeven. Het is dus absoluut een zeer verdienstelijke, bewonderenswaardige en verrassende film. Laat dat alvast volstaan om dit sterke cinema te noemen ondanks de zelfstoef.

Sven De Schutter Helemaal (niet) akkoord? Lees de