Adam Elliot: Wallace and Gromit voor gevorderden

Een animatiefilmer die de arbeidsintensieve stop motion-techniek die hem wereldberoemd maakte, omschrijft als "de liefde bedrijven terwijl je voortdurend ter dood wordt gestoken"? Een filmregisseur pur sang die filmprijzen en zelfs een heuse Oscar aaneenrijgt als waren het speelgoedkralen in een kinderhalsketting? Een ambachtelijk filmmaker die feestelijk bedankte voor lucratieve aanbiedingen voor computergeanimeerde films, en zijn grote gelijk tot op de millimeter na bewijst met zijn prima eerste langspeelfilm Mary and Max, vanaf deze week in de Belgische bioscopen? Treedt u alsjeblieft even mee binnen in het wonderlijke universum van de Australische Adam Elliot.

Je kunt er nog met geen kanon omheen: op het jongste Anima-filmfestival was de openingsfilm Mary and Max nog geen beetje een schot in de roos. De prent, over de jarenlange pennenvriendschap tussen een jong Australisch meisje en een oudere, eenzame New Yorkse vrijgezel, blaast dan ook het woord subliem als wolkjes in de vrieslucht. Om maar te zeggen dat de films van Elliot steevast wel een dozijn gevoelige snaren raken bij het publiek.

Maar wie is die Adam Elliot nu precies? En wat maakt zijn oeuvre zo fonkelend als een versgeslepen diamant? Een overzicht.

Elementary Dr Watson

Adam Elliot, geboren in 1972, groeide op midden in de Australische outback, op een garnalenboerderij. De farm was eigendom van Adams vader Noel, een gepensioneerde acrobaat/clown. Zijn moeder Valerie en één zus en twee broers maakten het plaatje compleet. Toen de boerderij failliet ging, verhuisde de familie naar Melbourne. Een gedroomde kans voor Elliot: al van toen hij een klein ukje was, zat Elliot Jr al constant te tekenen en te knutselen met gevonden voorwerpen. In Melbourne was er immers in het secundair onderwijs volop gelegenheid voor artistieke expressie en al snel bleek dat de puberende Elliot uitblonk in kunst, tekenen, beeldhouwen, fotografie en Engelse literatuur. Toch wou Elliot in eerste instantie veearts worden maar behaalde niet de noodzakelijke goede cijfers om op de universiteit toegelaten te worden.

Ook vreemd: een regisseur wiens schuchterheid haast legendarisch is, die herhaaldelijk in interviews verklaart liever achter de camera's te staan dan ervoor heeft het toch één keertje geprobeerd op de planken: in zijn laatste jaar secundair onderwijs was hij Dr Watson in een schooltoneel over Sherlock Holmes. U kon het al lezen in onze jubelende recensie van Harvie Krumpet: Adam Elliot lijdt aan een spieraandoening waardoor hij de popjes groter moet maken dan gebruikelijk, dus meer werk heeft. Toch belette hem dit niet in 1996 een postgraduaat in film en televisie, specialisatie animatie te behalen aan het Victorian College of the Arts. In deze laatstgenoemde school maakte hij ook zijn eerste kortfilm Uncle, meteen het startschot van een veelgelauwerde carrière.

All you can eat

Maar wat maakt Elliots films dan zo bijzonder, horen wij u al vragen. Moeilijk precies te omschrijven. Zijn het de uitgekiende, uiterst gedetailleerde en volledig met de hand gemaakte settings? Of de aparte humor? Elliots personages lijden steevast aan een waslijst fysieke en mentale kwaaltjes. Is het dat dan? Of is het die heel slimme afwisseling van gortdroge humor en een dramatische versnelling die het hem doet bij publiek en festivaljury's? Het zijn overigens twee vragen die in elk interview met de Australische filmregisseur gesteld worden: waar haalt hij de inspiratie voor die schier oneindige lijst aan idiosyncrasieën voor zijn personages en ten tweede, hoe kient hij in godsnaam die prachtige afwisseling tussen bulderlachen en kippenvel als een berglandschap uit? Elliots antwoord op die eerste vraag tekent zijn no-nonsense attitude ten voeten uit. Hij vergelijkt namelijk die massa's rare trekjes die zijn films zo typeren met een all you can eat-restaurant: hij wil altijd zoveel mogelijk op zijn bord scheppen, zijn films zo vol mogelijk proppen. Toch krijg je als toeschouwer nooit een indigestie van al die afwijkingen; daarvoor is Elliot te verliefd op zijn personages, ademen ze teveel authenticiteit uit.

I yodel for Jesus

Enkele raak gekozen praktijkvoorbeelden zeggen natuurlijk meer dan urenlang theoretisch gezwam. In het eerder geciteerde Uncle (1996) maakt de oom uit de titel bijvoorbeeld spinnen uit pijpreinigers voor zijn neefje Adam, vormt hij zijn maaltijden in de vorm van Smiley Faces en speelt hij elk jaar de meest bedroevende kerstman die je je kunt voorstellen. Net wanneer je als toeschouwer niet meer bijkomt van het lachen, gebeurt er geheid iets dramatisch: Adams tante pleegt zelfmoord, waardoor de oom alleen achterblijft en eindigt in een bejaardenhuis.

Elliot zelf omschrijft dit hem zo typerende procédé als double whammy en citeert in interviews vaak uit Cousin, zijn tweede film: het ene moment zit je te hikken van het lachen met het I yodel for Jesus T-shirt dat het hoofdpersonage daar draagt, het volgende moment vernemen we dat de jongen zijn ouders zijn omgekomen in een auto-ongeluk. Uncle was goed voor vier prijzen op filmfestivals en ook Cousin (1998) verzilverde drie van zijn vier nominaties. Minstens even belangrijk: de critici waren het voor een zeldzaam keertje eens met de festivaljury's en droegen de Australiër eveneens op handen. Elliots filmcarrière was nu definitief gelanceerd. Brother (1999), het sluitstuk in Elliots trilogie over disfunctionele families, won maar liefst zeven filmprijzen en was eens temeer een stapje verder in Elliots wonderlijke universum. Of hoe verklaart u dat de broer uit de titel zowel sigarettepeukjes verzamelt als dat hij ervan droomt om, net als zijn vader voor diens auto-ongeluk, acrobaat te worden?

Life is like a cigarette

Maar Elliots pièce de résistance moest duidelijk nog komen. Met het magistraal goede Harvie Krumpet (2003), waarin het hoofdpersonage lijdt aan het Tourette-syndroom, nudistische neigingen heeft en een boekje met feiten om zijn nek heeft hangen (Fact: Life is like a cigarette: smoke it to the butt), won Elliot niet alleen 19 filmprijzen, hij kreeg er ook de Oscar voor beste kortfilm (animatie) voor. Je zou verwachten dat hij sindsdien verdrinkt in de lucratieve aanbiedingen en dat is ook zo; alleen wijst hij ze koppig één voor één af. Deels komt dat omdat hij weigert met computers te werken, deels inspireren de hem voorgelegde scenario's hem voor geen millimeter. Of zoals de dodelijk verlegen Australiër zelf fijntjes opmerkt in interviews: "Sinds de Oscar voor Harvie Krumpet krijg ik elk jaar een uitnodiging voor de ceremonie die ik telkens naast me neerleg en weiger ik andermans scenario's te verfilmen. Gevolg is wel dat ik een kast tjokvol trofeeën heb waar ik heus wel naar kijk; maar waarom ben ik in godsnaam nog altijd even arm als 12 jaar geleden, toen ik met dit alles begon?"

Truth and good stories

Deze retorische vraag weerhield Elliot niet om met frisse moed - en voor het eerst met een klein legertje animators - aan zijn langspeelfilmdebuut te beginnen. Mary and Max, gebaseerd op Elliots eigen ervaring met een pennevriend in New York (die, net als Max in de film, atheïst is, Joods is en aan het Asperger-syndroom lijdt) is weeral een heuse tour de force: weeral kronkelen een lach en een traan als een betere paaldanseres rond elkaar. Toch mag je Mary and Max niet als een autobiografisch verhaal zien. Of zoals Elliot het zelf zegt: "I never let the thruth get in the way of a good story." Mary and Max vormt het voorlopige sluitstuk van een rastalent, iemand die je met eenvoudige popjes telkens opnieuw bij je nekvel grijpt en je doet vergeten dat je in een bioscoopzaal zit. In een wereld waarin het gros van de animatiefilms uit computers lijken te komen, vormt de kleien wereld van Elliot een verademing, een oase van pure liefde voor het métier. Wij hopen alleszins dat de animatiefilmer nog lang, zeer lang, njet zegt tegen zielloze Hollywoodproducties. En nu allemaal op een drafje naar de bioscoopzaal!

 

Filip Hermans

 
IDFA 2009

Alles leek onecht, de computer waarvoor ik zat, de woorden die ik las, de deur die ik uitging. Hoewel ik me op de vierde verdieping bevond, had ik geen overzicht meer. Ik sliep nog half of driekwart. Het was middag. IDFA is het jaarlijkse Internationale Documentaire Festival van Amsterdam. Met twee tassen, een plastic zak, een jas en een sjaal strompelde ik te laat binnen in het panelgesprek over financiering van crossplatform documentaires. Crossplatform, transmediaal, multiplatform, crossmediaal zijn woorden die bij iedereen op de lippen branden op samenkomsten als deze. Je vindt ze in de programmaboekjes van festivals en workshop na seminarie na conferentie staan in het teken van cross en trans. Het zijn dure woorden die goedkoop kunnen lijken, maar misschien weten we enkel nog niet hoe we het moeten benoemen, het nieuwe dat zich opdringt. Laten we het nieuwe media noemen, nog voor eventjes. Er hangen prikkels in de lucht, verdampte verlangens, gesublimeerde nieuwsgierigheid. Je merkt het tijdens de voorstelling van een 3D-camera, die toelaat in een enkel shot de hele ruimte 360 graden te filmen, je vindt het in de bespreking van webdocumentaires en in het gesprek over nieuwe subsidiesystemen voor online projecten. Wat duidelijk lijkt te worden, is dat 'film' een rekbaar begrip wordt door projecten als 24 Hours Berlin, Gaza/Sderot, Waterlife of A Swarm of Angels. Wat daarbij opvalt, is dat de consument misschien niet langer thuishoort in een zetel, met de afstandsbediening als enige controlebakje. Tegenwoordig kunnen we onze vingers gebruiken, ons verstand, ons engagement, onze VISA-kaart, onze netwerken. Het worden consumentrische tijden, waarin we de dvd kunnen bestellen nog voor de film bestaat en net daarmee de film helpen financieren (denk aan The Age of Stupid). We kunnen de mogelijkheden van Facebook en Twitter gebruiken om bij netwerken aan te sluiten, informatie efficiënt te verspreiden en lobbyen om filmscreenings aan te vragen. Tel alles samen en je komt aan een nieuwe manier van films maken, verspreiden, promoten en bekijken. Een weerspiegeling zien we in Burma VJ – Reporting from a Closed Country, een Scandinavische film die vorig jaar de hoofdprijs won op IDFA. De prikkels beginnen zich te verspreiden. Over de grachten, door de lege straten. Dodelijk snel rijdende fietsers lijken van iets te vluchten. Op mijn hotelkamer denk ik veilig te zijn voor de achtervolgende echtheid, maar ik vergeet dat het oog op de wereld niet ophoudt wanneer je de deur sluit. Ik zet de tv aan en hoor dat Rom Houben 26 jaar is opgesloten in zijn eigen lichaam. ‘Ik ben opgesloten in een lichaam dat niet werkt en iemand heeft de sleutel weggegooid’, kan hij na een kwarteeuw zeggen – Reporting from a Closed Body. Daar, op mijn kleine hotelkamer, overvalt de echtheid me opnieuw en ik kan niet verder ontsnappen. Zelfs het afzetten van de televisie zou niks meer uitmaken; het is gezegd en hangt nu overal, zelfs in mijn kleine badkamer. Duizend vragen en een nachtmerrieachtige angst draaft door mijn lijf en ik voel dat slapen er de eerste uren niet in zit. Ik kan enkel denken aan Rom.

 

Bert Lesaffer

 
Marion Hänsel

Een Belgische filmregisseuse die internationaal moeiteloos potten breekt? Een vrouw als een rotsblok, vlot fietsend over beide landstalen, die films als balsem op de ziel maakt; de ene keer woordeloos mooie brokjes pure poëzie, de andere keer zo confronterend, zo kaal als een versgeslepen tondeuse? Het best bewaarde geheim van onze vaderlandse filmbusiness? Maakt u even kennis met Marion Hänsel.

Hänsel, in 1949 geboren te Marseille, als Marion Ackermans, dochter van een Antwerpenaar keerde toen ze vijf was met haar familie terug naar Antwerpen. Op vroege leeftijd begon ze al met succes te tekenen en te schilderen en ze trok dan ook later naar de kunstacademie in Brussel. Toch stopte ze met haar studies, om eerst in 1969 te schitteren als eerste eredame in een missverkiezing (!) en vervolgens te acteren in enkele films.

In 1973 werkte ze al een eerste keer als productieassistente voor een film, maar de acteermicrobe liet haar niet zo gauw los. In 1974 schreef ze zich in in de legendarische Actor's Studio in New York, de bakermat van de veelgeroemde "method acting" (zie ook Robert De Niro en Al Pacino). Was Hänsel een goede actrice? Zelf vindt ze van niet. In plaats van te vallen als actrice, vond ze van zichzelf dat ze beter echt kon vallen en werd koorddanseres. Na een jaar keerde ze terug naar Europa en liet zich inschrijven in een heuse circusschool.

Voortaan trad ze in het circus op als koorddanseres. Haar beslissing, zo vroeg in haar carrière, om een eigen productiehuis op te richten, was een risico maar vandaag is Man's Films lang niet het slechtste jongetje van de klas in het (inter)nationale filmlandschap. In diezelfde periode blikt Hänsel haar eerste kortfilm in: Equilibres. We schrijven 1977 en in de filmwereld waren vrouwelijke regisseurs en producenten zeldzaam. Misschien heeft het simpele feit dat Hänsel een vrouw is, bovendien vlot meertalig en bovenal niet op haar mondje gevallen veel deuren geopend. Feit was dat de de Franse filmcommissie begin jaren tachtig voor Hänsel het licht op groen zette voor een eerste langspeelfilm, meteen het startschot voor een veelgelauwerde carrière.

 

Filip Hermans

 
Viewmaster 09 - La Passion de Jeanne D'Arc

Er hing elektriciteit in de lucht.

Het was zo een avond waarop stedelingen voelen dat er iets zit aan te komen, maar niet weten wat. Het was begonnen met vuur en het zou niet eindigen. Ik nam eerst champagne, daarna mijn fiets. De kasseien moeten pijn gedaan hebben voor het meisje op de bagagedrager, maar ze zei er niets van. We reden naar de Sint-Baafssite, een oude abdij en een ruïne met muren, binnenplaatsjes, waterputten en onbetrouwbare trapjes.

Wanneer we toekomen, is het, ondanks de honderden mensen, muisstil. Ik probeer de fles champagne zo zachtjes mogelijks te openen. Op het scherm wordt La Passion de Jeanne D'Arc getoond, een film van Carl Theodor Dreyer uit 1928 en een van Lars von Triers lievelingsfilms. Het is nogal duidelijk waar Von Trier de mosterd haalde voor zijn Gouden Hart-trilogie (The Idiots, Breaking the Waves en Dancer in the Dark): de vrouwelijke hoofdrol, de opoffering, het geloof ondanks alles, de grens tussen passie en waanzin en de uiteindelijke neergang.

De live pianobegeleiding bij deze stille film is onwaarschijnlijk mooi. We begrijpen plots waarom elke zucht opgemerkt zou worden. Niemand zucht echter, iedereen kijkt gebiologeerd naar het scherm, af en toe afdwalend naar de eeuwenoude muren waar het scherm tegen staat. Het overgrote deel van de tijd zien we Maria Falconetti's hoofd - regisseur Dreyer filmt met uitzonderlijk veel close-ups. Falconetti speelt Jeanne D'Arc op een zeer eigenaardige, maar uiterst emotionele manier. Ze maakt opvallend weinig gebruik van mimiek, maar staart en huilt en brengt alles over met oplaaiend vuur in de ogen. We zien de passie van een vrouw voor God als iets onwaarneembaars en onverklaarbaars, maar overweldigend aanwezig, niet te ontkennen, niet te verzwijgen en uiteindelijk tot haar dood leidend.

Dat maakt van La Passion de Jeanne D'Arc een zeldzame film die doet twijfelen over het bestaan van iets goddelijks. Jeanne is geen slachtoffer van de strenge katholieken, die niet God, maar de duivel in haar zien, maar van haar eigen vuur. De passie legt het tekort in de geloofsleiders bloot, toont hun afstand tot God en bedreigt uiteindelijk hun positie. Toch zien we ook iets anders in de ogen van de beulen. Ze benijden haar en zien hun eigen schuld in. Passie blijkt plots een logische term voor zijn twee betekenissen, die van onblusbaar vuur en van lijdensverhaal - dat brandende mensen uiteindelijk zelf zullen branden.

La Passion de Jeanne D'Arc is een zeldzame film die doet twijfelen over het bestaan van iets goddelijks.

Het Gentse initiatief Viewmaster programmeert steevast films die een link hebben tot de locatie waar ze vertoond worden. De editie van 2007 vond plaats onder de Boekentoren, met films als The Towering Inferno, Vertigo en King Kong. Tijdens La Passion de Jeanne D'Arc zien we echter ook de invloed van de film op de locatie. Zo waait een wind in de binnenplaats wanneer Jeanne naar buiten gedragen wordt, alsof de Sint-Baafsabdij het vuur wil aanwakkeren. En vleermuizen vinden geen enkel plafond in de ruïnes en duiken voor het scherm om het akelige noodlot aan de kijker te voorspellen.

Na de film gaat de wind liggen en vliegen de vleermuizen naar het Patershol. We gaan op het gras liggen om even daarna recht te springen, op elkaar te gaan staan, de handen vast te nemen en te kussen. Het vuur is op ons overgeslagen en kan enkel geblust worden met de komende dauw. We rollen en klimmen, stappen, sleuren en gaan dan weg, klaar voor onze brandstapel.

 

Bert Lesaffer

 
Cannes 2009

Na enkele dagen vervaagde het. Ik had mijn appartement en mijn vrienden teruggevonden, het afwasproduct naast de gootsteen en de planten die dringend water nodig hadden. Ik ontdekte mijn rituelen weer, hoe ik mijn ontbijt nam, waar ik werkte en wat ik deed, hoe ik mijn veters moest vastknopen. Mensen vroegen hoe het was, daar in Cannes. Dan kon ik niets anders dan glimlachen en 'Goed' antwoorden. Over Cannes spreken is onmogelijk zonder de hitte op de armen te voelen, de verre zeegeur te ruiken, een knoop van tientallen talen te horen en honderden mensen in maatpak te zien. Het is onmogelijk om de gewoontes te begrijpen, wat je er als ontbijt eet en hoe je er je veters knoopt. Ik had me al enkele dagen voorbereid op een opeenvolging van gesukkel en arrogantie, ongemakkelijke recepties en overdadige hapjes. Op donderdag kwam ik aan ? het was warm, maar ik weigerde mijn vest uit te trekken. Na de eerste stappen in de stad, leek een film zien me het meest logische wat ik kon doen. Victim, een film uit 1961 van Basil Dearden, bleek de allereerste screening van de festivalsectie Cannes Classics. Dirk Bogarde, in de jaren 1960 de perfecte schoonzoon, speelt de hoofdrol in deze bijzonder controversiële film over een man die afgeperst wordt omwille van zijn homoseksualiteit. In het programmaboekje vallen in de selectie Competitie de Europese meesters op. Tijdens het festival vinden de wereldpremières plaats van de nieuwe films van Ken Loach, Lars Von Trier, Pedro Almodóvar, Alain Resnais en Michael Haneke. In tegenstelling tot wat de televisie toont, zijn in Cannes, een festival voor professionals, niet Angelina Jolie en Brad Pitt de sterren, maar de filmmakers met het talent, de producenten met de juiste projecten en de distributeurs die de rechten bezitten. Dagelijks staan horden piekfijn geklede mensen met een briefje in de handen 'Looking for invitation' voor de grootste arthouse-films. Deze kan je immers niet zomaar bekijken, laat staan in T-shirt, jeans en sportschoenen. Ik kon me enkel inbeelden hoe die mensen na een wanhopige zoektocht zouden afdruipen en zich thuis, in hun beste kleren, voor de televisie zouden zetten. Achter de schermen is er de Marché du Film, een markt waarbij ongeveer duizend, vooral kleine films vertoond en hopelijk verkocht worden. 'Iedereen is hier op zoek naar de nieuwe Slumdog Millionaire', hoorde ik iemand zeggen. In de Palais, de centrale gebouwen van het festival, zijn er honderden standjes van distributeurs, sales agents, filmcommissies, lokale promotiestructuren. Flanders Image, de promotiecel van het Vlaams Audiovisueel Fonds, heeft de boot alvast niet gemist. Boven de ingang van de Marché hangt een gigantische poster met de drie Vlaamse films die geselecteerd zijn op het festival en in verschillende folders, boekjes en magazines duiken De Helaasheid der Dingen (La Mertitude des Choses), Lost Persons Area en Altiplano op. Word of mouth gebeurt in Cannes op heel geconcentreerde schaal. Films zijn een sociaal bindmiddel, een betrouwbaar gespreksonderwerp, een veilig discours. Op veel momenten lijken de films een achtergrond van ontmoetingen en manieren om stiltes te doorbreken, maar uiteindelijk zijn ze waar het om draait. De stad is immers gevuld met de internationale filmwereld, mensen van wie je wilt dat ze je naam onthouden en je cv bijhouden. Zo kreeg De Helaasheid der Dingen vanaf de eerste screening positieve commentaren, die als een zenuwbaan door de stad gaan ? een wedstrijd naaktfietsen helpt daar natuurlijk altijd bij. Na de initiële desoriëntatie, maakte ik de paden vrij voor mezelf. Ik groef tunnels in het zand en begon te lopen waar ik heen wilde. Op recepties praatte ik met Zwitserse programmatoren, Deense filmproducenten, Nederlandse distributeurs. Voor de screening van Precious, de grote winnaar van het afgelopen Sundance-festival, werden Mariah Carey en Lenny Kravitz op het podium gehaald, en ontdekte ik opnieuw de celebrity hunter in mezelf. Zonder het te beseffen, werd ik compleet begraven in de stad, de straten, de rode loper en het overdonderend aantal medewerkers ? zich afscheidend van de massa door de afschuwelijk beige uniformpjes die vast niemand anders zou durven dragen. De helft van de tijd vroeg ik me af waar ik was en hoe ik er was terecht gekomen. Tussen het zand, kijkend naar Lawrence of Arabia in de open sectie Cinéma de la Plage. Op het feestje van de Filippijnse film Kinatay, op het strand met een derde whiskey. Op de laatste dag zag ik op het strand, nog geen tien meter verwijderd van zakelijkheid en professionalisme, Cannes weerspiegeld in de zee. Het zag er echt uit ? geen arrogantie, maar hoge verwachtingen en vol liefde voor film.

 

Bert Lesaffer

 
The Oscars! - 2009

Hollywood heeft zichzelf voor de 81e keer weer flink in de bloemetjes gezet. De uitreiking van de Oscars ging gepaard met een groot showgehalte dat herinneringen opriep aan vervlogen tijden. Gastheer Hugh Jackman liet zich helemaal gaan en bezorgde de als altijd langdradige voorstelling nu en dan een geestig moment. Het Britse Slumdog Millionaire wist -lichtjes verrassend- acht Oscars in de wacht te slepen en kon zo de grote overwinnaar genoemd worden.

The Academy had met Jackman een ongewone keuze gemaakt, maar zal daar geen spijt van hebben. Jackman zong en danste doorheen het spektakel, op diverse momenten bijgestaan door andere sterren. Zo plukte hij bij aanvang Anne Hathaway uit de zaal om haar te laten participeren in zijn openingsact en kwam Beyonce hem assisteren voor een zeer geslaagde musical-ode. Verder mochten ook Jack Black en Jennifer Aniston, Tina Fey en Steve Martin en Ben Stiller en Natalie Portman op vrij grappige wijze hun opwachting maken. Stiller deed zich voor de gelegenheid voor als een bebaarde en ongeïnteresseerde Joaquin Phoenix zoals die onlangs bij David Letterman de boel verziekte.

Geheel nieuw en vrij geslaagd waren de uitreikingen van de acteurs-Oscars. In plaats van de beeldjes te laten overhandigen door de winnaars van vorig jaar bracht men telkens 5 oudgedienden op het podium die de genomineerden persoonlijk in de bloemetjes zetten. Narcisme ten top uiteraard, maar dat is deze hele show sowieso. De individuele odes hadden dus wel iets. Wie verzot is op filmsterren en het bijhorende showbizzsfeertje kon zo een paar keer genieten van mooie combinaties. Sophia Loren, Nicole Kidman, Shirley Maclaine, Halle Berry en Marion Cotillard op een rijtje, het had wel iets. Voor de bijrollen had men Goldie Hawn, Anjelica Huston, Eve Marie Saint, Tilda Swinton en Whoopi Goldberg opgetrommeld. Enkel bij de mannelijke bijrol deed de opkomst wat tweedehands aan. Cuba Gooding, Jr., Kevin Kline, Christopher Walken, Alan Arkin en Joel Grey (Oscarwinnaar in 1972) vormden een lichtjes belegen groepje waar een George Clooney, Benicio Del Toro of Javier Bardem voor wat pittigheid hadden kunnen zorgen. Vooral omdat de Oscar in kwestie, zoals door iedereen lang vooraf voorspeld kon worden, naar Heath Ledger ging en de bekendmaking hiervan toch een dramatisch hoogtepunt was. De familie van Ledger - pa, ma en zus - kwamen de Oscar halen en benadrukten dat ze dit wilden vieren en niet zozeer betreuren. Zo werd meligheid kundig vermeden. 

De verdeling van de Oscars zorgde voor weinig sensatie. Dat The Curious Case of Benjamin Button, dat wel het meeste nominaties op zijn naam had staan, er uiteindelijk maar drie won ten voordele van het charmantere en modernereSlumdog Millionaire, valt niet echt betreurenswaardig te noemen. Danny Boyle en zijn team kwamen inventiever, frisser en actueler uit de hoek en namen zo uiteindelijk acht Oscars mee naar Groot-Brittannië, waaronder Beste Film en Beste Regie.

De Oscar voor Beste Buitenlandse Film was wel een verrassing. Het Japanse Departures wist wel al heel wat prijzen in de wacht te slepen, maar geen van grote betekenis. Tegenover Gouden Palm-winnaar Entre les Murs en het originele Waltz with Bashir steekt deze prent toch een beetje af, al is het wel een hartverwarmend relaas. De regisseur bleek overigens nauwelijks Engels te spreken en zijn dankwoord was dan ook een irritant gewauwel. Dit tafereel herhaalde zich nog een aantal keer met andere Aziatische winnaars.

Penélope Cruz kwam dan weer een stuk behoorlijker uit haar woorden. De momenten waarop je tenenkrommend haar haast onverstaanbare Engels moest aanhoren, zijn gelukkig voorbij. De Spaanse schone kreeg een Oscar voor Vicky Cristina Barcelona, waarin ze met verve een gestoorde kunstenares vertolkt. Opvallend detail is toch wel dat het maar liefst de vijfde keer is dat een actrice de prijs wint voor een rol in een Woody Allenfilm. Cruz verdient de prijs des te meer omdat ze dit jaar ook al ijzersterk was in het aangrijpende Elegy.

De uitreiking van de Oscar voor Beste Actrice was even spannend. Iedereen leek het er de voorbije weken over eens te zijn dat Kate Winslet recht had op dat beeldje, maar de concurrentie van Meryl Streep was drukkend. Streep werd weliswaar reeds voor de 15e keer genomineerd en won al twee Oscars, maar dat is wel al 25 jaar geleden. Winslet, die voor de zesde keer genomineerd werd - iets wat niemand haar op die leeftijd al heeft voorgedaan -snakte naar échte erkenning en die kwam er. Voor haar overtuigende en complexe rol in The Reader verdient de Britse alle lof, maar iedereen moet ook toegeven dat ze ook in het verleden nog maar zelden teleurgesteld heeft. Zowat al haar films zijn van een zeker niveau (we negeren uit alle macht The Holiday) en als je de diversiteit van haar rollen eens bekijkt, kun je ook niet anders dan onder de indruk zijn. Winslet is een hele grote dame die de komende jaren alleen nog maar zal groeien. Haar dankwoord was vakkundig roerend en toen ze haar vader zocht in de zaal en hij zich met een fluitsignaal liet lokaliseren, zag je zelfs even een meisje van vlees en bloed.

Verder moest en zou deze show ook het moment van Mickey Rourke worden. De opgelapte bokser won de afgelopen weken nog tal van prijzen voor The Wrestler en iedereen leek hem van harte deze terugkeer met een knal toe te wensen. Jackman zinspeelde bij aanvang van de show al op het aantal bieps dat nodig zou zijn om het dankwoord van Rourke te censureren en creëerde zo nog hogere verwachtingen. Het was echter Sean Penn, die uit handen van niemand minder dan Michael Douglas, Anthony Hopkins, Robert De Niro, Adrien Brody en Ben Kingsley, de prijs mocht ontvangen voor zijn hoofdrol in Milk. Vijf jaar geleden won Penn ook al een keer (voor Mystic River), maar dit keer leek hij toch een heel stuk dankbaarder voor de eer. Hij bracht een energiek dankwoord waarin hij enerzijds toegaf niet de makkelijkste te zijn om mee samen te werken en anderzijds veel lof over had voor regisseur Gus Van Sant en kompaan Mickey Rourke (die hij zelf al een keer regisseerde in The Pledge). Penn, uitgesproken democraat en politiek schenenschopper, loofde ook meteen Obama en gaf homofoben een flinke veeg uit de pan. Net als Dustin Lance Black, de Oscarwinnende scenarist van Milk (dat over de eerste verkozen homopoliticus handelt) sprak hij zich nadrukkelijk uit voor het homohuwelijk. Hoewel we Rourke graag hadden zien naar huis gaan met een Oscar, zagen we met Penn toch een van de beste acteurs van zijn generatie winnen, een man ook die veel meer is dan een filmster. En gewoon omdat we zo graag eens vermelden: echtgenote Robin Wright Penn hoeft eigenlijk niet onder te doen. Ooit moet het toch eens haar beurt zijn?

Net als anders nam de show zo'n 4 uur in beslag, waarbij ook dit keer best wat dode momenten zaten. Ondanks veranderingen en bijsturingen, zal de overdracht van de atmosfeer in de zaal naar het scherm, nooit echt vlot verlopen en blijft dit uiteindelijk een vaak kwakkelend, soms hypocriet gebeuren dat zeker echte filmfans eigenlijk niets zegt. Maar laat dat u absoluut niet tegenhouden een keer in het jaar gewoon meegesleept te worden door het ultieme glitter- en glamourfestijn. Wij kijken volgend jaar beslist weer. K.U.T won overigens ook de grensoverschrijdende Film-O-Rama-orakelwedstrijd" door 17 van de 24 categorieën correct te voorspellen. Lees hier ook onze voorbeschouwing.

 

Sven De Schutter

 
Oscars 2009: vooruitblik

De bekendmaking van de 81e Oscarnominaties bevatte enerzijds de verwachte en anderzijds ook enkele verrassende, zij het niet bepaald alom toe te juichen keuzes. Wij maken naar jaarlijkse gewoonte even een stand van zaken op, met enkele bedenkingen in de kantlijn. Beste Film - Beste Regie Deze twee categoriën kunnen we dit jaar samen onder de loep nemen. Voor amper de 5e keer sinds het ontstaan van de Oscars, komt elke regisseur van de genomineerde films ook in aanmerking voor de Oscar voor Beste Regie. Andere jaren zijn er wel altijd enkele regisseurs die genomineerd werden zonder dat hun film ook in aanmerking komt voor de hoofdprijs - of omgekeerd. We treffen weinig verrassingen aan in deze categoriëen. Dat het aardige Slumdog Millionaire (10 nominaties!) en de veelzijdige Danny Boyle kans zouden maken op een Oscar, was vrijwel zeker. Voor Boyle is het de eerste keer, 12 jaar na zijn meesterwerk Trainspotting. Ook de politieke drama's Frost/Nixon van Ron Howard en Milk van Gus Van Sant konden reeds lang vrij zeker zijn van een plaatsje op de lijst. Voor beide heren betreft het de tweede nominatie. Howard, die gewoonlijk toch net iets te conventioneel of flauwtjes uit de hoek komt om kans te maken op Oscars, kaapte in 2002 wel een pak Awards weg voor A Beautiful Mind; de vaak verrassende Van Sant scoorde in 1998 met Good Will Hunting. Vijfde film op de lijst is een kleine verrassing: The Reader is immers een lichtjes gecontesteerde prent, maar als romantisch-historisch drama bevat het ook genoeg elementen die een groot publiek aanspreken. Regisseur Stephen Daldry bevindt zich trouwens in een unieke positie: voor elke film die hij maakte, werd hij ook genomineerd. Na Billy Elliot en The Hours valt ook het naar verluidt erg sterke The Reader in de smaak van de Oscarkiezers. De spots zijn echter gericht op The Curious Case of Benjamin Button. De film van David Fincher (Se7en, Fight Club) sleepte 13 nominaties in de wacht (één minder dan het record van Titanic en Ben Hur) en blijkt dus een film te zijn waar je niet om heen kan. We geven ook gerust toe blij te zijn Fincher eindelijk eens wat waardering te zien krijgen, al is Button naar zijn normen best een tegenvaller. De kans is vrij groot dat zowel de film als Fincher zelf met de Oscars gaat lopen. Dat betekent wel dat Clint Eastwood op zijn kin mag kloppen. Met Gran Torino wist de man zowel als acteur als regisseur heel wat critici te bekoren, maar een nominatie heeft dat niet opgeleverd. Ook Sam Mendes (American Beauty) wordt teleurgesteld. Zijn op matig applaus onthaalde, nochtans krachtige drama Revolutionary Road waarin het Titanic-koppel DiCaprio en Winslet herenigd worden, heeft het ook niet gehaald. Andere prijzenpakkers die (wellicht net) niet genomineerd werden zijn het alom gewaardeerde Doubt en het bejubelde The Wrestler van Darren Aronofsky. Die films zien we echter wel opduiken in heel wat andere categoriën. Op die manier kun je veralgemenen en stellen dat The Dark Knight het zwarte schaap blijkt te zijn. De uitermate goed onthaalde blockbuster maakt weliswaar kans op 8 Oscars, maar in de voornaamste rubrieken duikt hij niet op. Actiefilms en thrillers zijn op enkele uitzonderingen na, nooit erg populair geweest bij de leden van The Academy. Beste Acteur Ook in deze categorie zijn Clint Eastwood en Leonardo DiCaprio de grote afwezigen. Voor Eastwood is dat vooral jammer omdat Gran Torino naar eigen zeggen de laatste film is waarin hij zelf te zien is, maar anderzijds is de man nu ook weer niet zo'n verrassend acteur. De concurrentie is overigens sterk. Frank Langella, doorgaans vooral opduikend in bijrollen in bedenkelijke films, kon pers en publiek bekoren met zijn rol als Richard Nixon in Frost/Nixon. Bij momenten deed de man zelfs Anthony Hopkins vergeten. De tegenstander voor wie hij het minst moet vrezen, is ongetwijfeld Richard Jenkins. Deze doorwinterde acteur (vooral bekend als pater familias in de onovertroffen serie Six Feet Under en onlangs ook goed op dreef in Burn After Reading) heeft een cv om u tegen te zeggen, maar blijft in de meeste films wel op de achtergrond. Met het drama The Visitor, dat enkele maanden geleden het Gentse filmfestival opende, zien we de man voor het eerst in een echte hoofdrol. De film zelf is niet erg bijzonder, maar het is fijn deze acteur eens op de voorgrond te zien verschijnen. Winnen zit er echter niet in. Langella en Jenkins nemen het op tegen drie grote namen. Mickey Rourke, van wie de laatste jaren al bij elke film gezegd werd dat hij een come-back maakte, is nu pas echt terug en wordt voor het eerst in zijn carrière genomineerd voor een Oscar. Dat is zo'n typisch Hollywoodsprookje, want wie had verwacht dat het voormalige sexsymbool - (echt waar, ooit zag hij er goed uit) nog zo'n terugkeer zou maken? Zijn doorleefde vertolking in The Wrestler verdient zeker applaus, maar Sean Penn is een te duchten concurrent. In de biografische film Milk speelt Penn de eerste openlijk homoseksuele volksvertegenwoordiger in California, Harvey Milk. Voor Penn is het de vijfde nominatie (hij won 5 jaar geleden voor Mystic River) maar dat betekent niet dat hij gebeiteld zit. De geruchten dat Penn eigenlijk niet zo gay-friendly is, zouden afbreuk kunnen doen aan zijn prestatie. Dat opent deuren voor Brad Pitt, de 5e genomineerde. Hoewel zijn sterrenstatus ontegensprekelijk is, is een Oscarnominatie nooit realistisch gebleken. Pitt was in 1995 al terecht genomineerd voor zijn bijrol in 12 Monkeys, maar dat was voor hij echt een grote ster werd. Met Benjamin Button, waarin Pitt een man vertolkt die oud geboren wordt en steeds jonger wordt, slaagt de man er eindelijk in zijn prijzenkast te vullen, maar de vele special effects die zijn vertolking opfleuren kunnen ook tegen hem werken. Dit wordt dus alleszins een spannende categorie. Pitt en Penn zullen later dit jaar trouwens ook samen te zien zijn in Terence Malicks Tree of Life. Beste Actrice Ten huize Pitt-Jolie was er nog meer reden tot feesten. Ook Angelina Jolie komt dit jaar in aanmerking voor een Oscar. Dat een koppel samen kans maakt, is zeldzaam (het gebeurde laatst in 2005, toen Heath Ledger en Michelle Williams samen allebei genomineerd werden voor Brokeback Mountain). Jammer wel dat Jolie toch niet echt subtiel acteerde in Eastwoods drama Changeling, maar aangezien ze vorig jaar over het hoofd gezien werd voor haar stukken verdienstelijkere rol in A Mighty Heart, zullen we de nominatie maar verdiend noemen. Winnen zal ze echter niet, maar mevrouw Pitt heeft (enigszins onbegrijpelijk gezien de vele gedrochten van films die ze maakt) dan ook al een Oscar op de schouw staan. In 1999 won ze voor Girl, Interrupted een Oscar voor Beste Bijrol. Ook Anne Hathaway is zo'n actrice wier nominatie wenkbrauwen doet fronsen. In Rachel Getting Married was ze weliswaar helemaal niet slecht, in de meeste van haar rollen is ze weinig indrukwekkend tot irritant truttig. Haar vrijwel onbekende tegenspeelster Rosemarie DeWitt was bovendien veel sterker in Jonathan Demmes familiedrama, maar werd niet genomineerd. Een derde genomineerde is Melissa Leo, een actrice van wie u zeer aannemelijk nog nooit gehoord hebt. Op enkele uitzonderingen na (21 Grams, The Three Burials of Melquiades Estrada) heeft de dame enkel vrij onbekende films op haar cv staan. Ze werd genomineerd voor de onafhankelijke film Frozen River, een film die haar ook al tal van andere prijzen opleverde. Afwachten of we nadien ooit nog iets van deze dame horen. De spots zijn in deze rubriek dan ook vooral gericht op twee andere actrices. Enerzijds Meryl Streep, die met een 15e nominatie haar eigen record breekt en anderzijds Kate Winslet die ondanks haar leeftijd al voor de 6e keer genomineerd wordt. Streep werd bejubeld om haar rol als strenge non in het drama Doubt, maar het toonaangevende blad Variety vond haar vertolking geforceerd en weinig subtiel. Zou dat invloed hebben op het gedrag van de kiezers? Streep won haar laatste Oscar in 1983, dus anderzijds goed mogelijk dat Hollywood haar eindelijk nog eens bekroont en dat zou niet eens onverdiend zijn want in Doubt speelt ze wel erg goed. Winslet hoopt echter eindelijk die Oscar eens mee naar huis te mogen nemen. Ze werd verrassend genoeg niet genomineerd voor Revolutionary Road, geregisseerd door haar echtgenoot, maar wel voor The Reader. Als nazistische kampbewaakster, een rol die ze overnam van Nicole Kidman, werd ze wel beloond met een Golden Globe, maar dat was dan bizar genoeg in de categorie Beste Bijrol. Toch is de kans groot dat Winslet, die we gerust een van de beste actrices van haar generatie mogen noemen, eindelijk eens wint. Dat maakt dat Sally Hawkins (Happy Go-Lucky), Keira Knightley (The Duchess), Michelle Williams (Wendy and Lucy) en Kristin Scott Thomas (Il y a longtemps que je t'aime) het ondanks voorspellingen zonder een nominatie moeten stellen. Beste Acteur in een Bijrol Natúúrlijk treffen we Heath Ledger aan in deze categorie. Precies één jaar na zijn dood krijgt de acteur zoals voorspeld een nominatie voor zijn sterke vertolking als The Joker in The Dark Knight. Het is de zevende keer dat The Aacademy een acteur nomineert die niet meer onder de levenden vertoeft. We kunnen ons afvragen of hij die nominatie ook zou gekregen hebben als hij niét gestorven was (wellicht wel), maar zijn tragische dood vergroot de kans op het effectief winnen van die Oscar wel aanzienlijk. Internetpolls peilen zelfs naar de mening over wie in dat geval de Oscar moet komen afhalen. In dit geval is er dus weinig sprake van concurrentie, hoewel de rest van de genomineerden zeker niet tot de minsten behoren. De nimmer teleurstellende Philip Seymour Hoffman kreeg zijn derde nominatie voor zijn rol als van pedofilie beschuldigde pastoor in Doubt. Robert Downey, jr., lang geleden al een keer genomineerd voor zijn hoofdrol in Chaplin, was hilarisch als al dan niet Afro-Amerikaanse method-acteur in Tropic Thunder, een matige film waarvan men dacht dat-ie ook Tom Cruise een nominatie kon bezorgen. Diens nogal ridicule gastrol was echter nauwelijks interessant. Josh Brolin, die nu al enkele jaren aan een stuk opduikt in grote films (Planet Terror, No Country for Old Men, American Gangster, In the Valley of Elah, W.) wordt eindelijk beloond voor die moeite, voor zijn rol in Milk. De vijfde op het lijstje is de vrij onbekende Michael Shannon (ook te zien in World Trade Center en Before the Devil Knows You're Dead), die een kleine maar vrij cruciale rol speelt in Revolutionary Road. Een verdiende nominatie toch die echter maakt dat Michael Sheen (Frost/Nixon), Ralph Fiennes (The Duchess) en James Franco (Milk) geen plaats bij dit vijftal konden veroveren. Beste Actrice in een Bijrol Zeer vaak is dit een categorie waarin de grootste onbekenden te vinden zijn. Wij kennen de zwarte actrice Taraji P. Henson ook niet, maar ze profiteert mee van het succes van The Curious Case of Benjamin Button, waarin ze de pleegmoeder van Benjamin speelt. Evenmin een echt grote naam is Viola Davis. Hoewel deze eveneens zwarte actrice al heel wat bijrollen speelde in bekende films (Far From Heaven, Solaris) is ze voornamelijk aan het werk in tv-series of onbekende producties. Voor Doubt kreeg ze heel wat waardering, hoewel ze niet eens een kwartier te zien is in de film. Ophrah Winfrey, die ook auditie deed voor die rol, prees haar vertolking herhaaldelijk en dat vergroot haar kansen. Ze was trouwens erg sterk. De andere drie genomineerden zijn een stuk bekender. De aanbiddelijke Amy Adams is nu al enkele jaren bezig een heel fatsoenlijke carrière uit te bouwen. Ze werd enkele jaren geleden vanuit het niets genomineerd voor Junebug en scoorde sindsdien met onder andere Charlie Wilson's War en Enchanted. In Doubt houdt ze zich flink staande tegenover Meryl Streep. Marisa Tomei is een vaste waarde in deze categorie. Hoewel men in 1993 vond dat ze onterecht een Oscar won voor My Cousin Vinny, is dit toch al haar derde nominatie. Vorig jaar werd ze over het hoofd gezien voor Before the Devil Knows You're Dead, dit jaar krijgt ze de eer die ze verdient voor haar rol van stripster in The Wrestler. Hoewel Tomei geen Julia Roberts of Sandra Bullock is, draait de 45-jarige actrice wel al jaren mee en blijft ze indruk maken met soms gedurfde rollen. Maar wij zetten ons geld op Penélope Cruz. De Spaanse was bijzonder sterk als neurotische schilderes in Woody Allens Vicky Cristina Barcelona en wordt daarmee voor de tweede keer genomineerd. Als ze wint, krijgt ze de Oscar overigens uit handen van haar eigen lief, Javier Bardem en de stiekeme roddelblaadjeslezer in ons, wil dat wel eens zien gebeuren. Beste Buitenlandse Film Voor maar liefst de 35e keer zien we hier een Franse film opduiken, maar dat hoeft echt geen probleem te zijn, zeker niet als het het meesterlijke Entre les Murs betreft dat genomineerd wordt. De concurrentie is er enigszins van het Duitse Der Baader Meinhof Complex, een film die momenteel bij ons te zien is. Ook de Israëlische animatiefilm Waltz with Bashir komt in aanmerking. De fraai vormgegeven trauma's van een groep Israëlische soldaten maken er een loodzware maar originele en confronterende film van. Het Japanse Okuribito en Revanche uit Oostenrijk sluiten de lijst af. Het Italiaanse Gomorra is de opvallende afwezige. De Oscars worden uitgereikt op 22 februari, in een ceremonie die vreemd genoeg door Hugh Jackman zal geleid worden. Wij duimen voor Wall-E, dat gegarandeerd wint voor Beste Animatiefilm, hopen dat het sluimerende conflict tussen zuurkijker Sean Penn en plastisch experiment Mickey Rourke voor enige levendigheid zorgt en zijn bereid te lachen om de grappen van komiek Jerry Lewis, die met een ere-Oscar beloond zal worden.

 

Sven De Schutter

 
K.U.T TOP / FLOP 2009

2009 viel als filmjaar vrij goed te verteren. Er was weinig controverse, of het moet zijn dat u zich opwindt over de vraag of Avatar nu een goede dan wel een minder goede film is. Het is ook aannemelijk dat niet iedereen weg was van Michael Hanekes Das weisse Band of Von Triers Antichrist. De interessantste films zijn duidelijk nog steeds die waar geen consensus over is. Weinig films hebben ons van onze sokken geblazen in 2009. Tarantino leverde mooi werk, maar echt fenomenaal was Inglorious Basterds nou ook weer niet. De Vlaamse/Belgische film wist zich opnieuw in de kijker te werken door gevarieerd en degelijk aanwezig te zijn. Dossier K., Meisjes, SM-Rechter, Dirty mind, Lost Persons Area, My Queen Karo, Unspoken, Elève libre en natuurlijk de Oscarkandidaat De helaasheid der dingen konden allemaal in min of meerdere mate bekoren. Drie van hen schopten het zelfs tot in Cannes! Het meeste trots mogen we echter zijn op Altiplano, een nooit gezien stukje Belgisch meesterschap. Uw K.U.T-redactie moest echter als geen ander jaar op zoek gaan naar kwaliteit in het overaanbod aan 3D-films en op 14-jarigen gerichte kul. Films als Kan door huid heen, Mýrin, Troubled Water, Episode 3: Enjoy Poverty of Altiplano werden door een of meerdere redactieleden opgehemeld, maar moesten het met een klein publiek stellen. Ook onze top 10 haalden ze niet, evenmin als andere sterke films als Doubt, De helaasheid der dingen, Milk, Bright Star, Star Trek en Synecdoche New York, toch een van de meest fascinerende films van het jaar. 10 anderen overleefden de selectie.

The Wrestler De puurheid en soberheid waarmee de anders zo visueel imponerende Aronofsky het relaas in beeld brengt van een ontspoord leven wist ons (bijna) allemaal te bekoren. Comebacks van oude gloriën - een formidabele Mickey Rourke in dit geval -, ook dat zien we graag.

 

Antichrist Von Trier blijft beslist een van de meest interessante filmmakers van deze tijd. Hoe gruwelijk dit verwerkingsdrama ook is, beklijven doet het, zowel visueel als inhoudelijk. Met doordachte precisie en zonder mededogen voor zijn protagonisten, laat Von Trier het lugubere Antichrist op ons af. Daarmee overtreft hij zijn eerdere meesterwerken misschien niet allemaal, zijn missie is toch geslaagd.

 

Elève libre Met zijn vierde, ijzersterke film, begeeft de Belg Joachim Lafosse zich na Nue propriété opnieuw op het terrein van de psychologische familiedramatiek, waarbinnen dit keer de manipulaties van een mentor misselijkmakende gevolgen hebben voor zijn naïeve pupil. Intelligente cinema die interessante vragen stelt, al zijn de antwoorden niet makkelijk te verteren.

 

Revolutionary Road Toch flink onderschat, deze steengoede, confronterende anti-romance van Sam Mendes, die hiermee beslist zijn beste film aflevert sinds American Beauty. Dankzij een ijzersterk scenario en meer dan formidabele vertolkingen van DiCaprio en Winslet, weet Revolutionary Road op te vallen met een nochtans stilaan bekend gegeven: het uiteenvallen van de American dream en het inruilen van idealistische verlangens voor de werkelijkheid. Verscheurend mooi. Un prophète Haast was ook dit zo?n film die stiekem verdween tussen de kieren van het Hollywoodgeweld, maar er viel gelukkig heel wat waardering te rapen voor dit indringende Franse drama van Jaques Audiard, wiens vorige prenten al evenzeer aansloegen. Met grimmig realisme en hier en daar een scheut poëzie brengt hij ons het aangrijpende relaas van een jonge crimineel die tracht te (over)leven. Bikkelhard maar ook intriest.

 

Inglourious Basterds Tarantino herschrijft de geschiedenis zoals alleen hij dat kan: met vernuftige suspense, niets ontziend bloedvergieten en vooral een je m?en foutisme van formaat: alles kan en mag in dit spectaculaire en amusante, maar ook intense, spannende en tragische actiedrama dat iedere minuut de passie voor cinema uitademt.

 

Les plages d?Agnès We hebben het hier altijd al gehad voor de strijdlust en passie van de Franse filmmaakster Agnès Varda. Op haar 81e komt ze aanzetten met deze overrompelend mooie autobiografische documentaire, een kleine, intieme vertelling over lachen en sterven en alles daartussen, gebracht met een onnavolgbare combinatie van speelsheid en wijsheid. Een kleine film van een grote madam.

 

Das weisse Band Geen cineast wist ons de voorbije decennia zo te confronteren met zijn misantropisch ? of realistische? ? mens- en wereldbeeld, maar met Das weisse Band doet Michael Haneke dat voor het eerst sinds Funny Games met zo?n kracht en precisie. Minder bruut en verstikkend dan zijn eerdere werk, maar des te meer rigide en kil ontbloot hij de menselijke mechanismen die tot het verlies van onschuld leiden. Kijk, herken en hoop op beterschap.

 

Involuntary/Happy Sweden/ De Ofrivilliga Drie titels, dat is misschien wel meer dan het aantal bezoekers voor deze fascinerende sociologische studie, een zeer raak geobserveerde film waarin telkens het gedrag van de mens centraal staat in een groep waarin iets verkeerd loopt. Suggestieve beelden en het ontbreken van een dynamische cameravoering leiden tot een unieke, registrerende beeldtaal die de kijker ertoe dwingt een eigen standpunt te zoeken. Bovendien beschikt deze film over een ietwat typische Scandinavische laag ironie. Zeer veelzeggend en tegelijk ook amusant. Grandioos.

 

 

Boy A Films die dagenlang door je hoofd spoken en iets losmaken, ze zijn zeldzaam. Boy A deed het, door zich af te vragen wanneer iemand vergeven of genoeg gestraft is en in hoeverre iemand recht heeft op een tweede kans. Met zeer pure emoties, een intense psychologische uitdieping en topacteerwerk van Andrew Garfield en Peter Mullan wordt in dit te weinig geziene Britse drama een broeiende sfeer gecreëerd die echt aan je ribben blijft kleven en alle theorieën rond straffen en boete aan het wankelen brengt. Alweer een film die niet mild is voor de dwaze, oordelende mens en in al zijn confronterende meedogenloosheid voor ons absoluut de beste film van 2009 was.

 

 

Tegenover al die schoonheid stond zoals altijd ook een flinke dosis lelijkheid. Wat was het ergste dat 2009 ons te bieden had?

K.U.T FLOP 2009

De allerslechtste films van 2009 The Curious Case of Benjamin Button Lege en vooral slaapverwekkende mooifilmerij.

 

Terminator: Salvation Tegenvaller van het jaar.

 

2012 Even dom als spectaculair.

 

A Perfect Getaway Dwaze langdradigheid met een enerverende Jovovich.

 

Hannah Montana - The Movie Een lobotomie bij uw popcorn.

 

What Just Happened Vallende sterren bij de vleet.

 

The Women Ach, ?t is maar voor vrouwen.

 

The Spirit Onzin en onkunde in één.

 

A Christmas Carol Zo koud was Kerstmis nog nooit

 

 

Transformers: Revenge of the Fallen Een mensonterende foltering, even debiel als gênant de Amerikaanse waarden ophemelend tot we er van moesten kotsen.

 

 

Sven De Schutter

 
Lezerstop 2008

Wordt het publiek steeds slimmer of wij steeds dommer? Ongetwijfeld het laatste, maar desondanks toch gefeliciteerd met uw top, beste publiek. Want u bent het verrassend eens met ons. Ok, wilt u nog net de eerste en tweede topfilm hebben omgedraaid (met minder dan 0.1% verschil), de rest van uw top komt mooi overeen. Sterker nog, u haalde er zelfs nog het prachtige The Banishment uit, wij bespraken hem helaas niet eens en 3:10 to Yuma kreeg de eer die het verdiende. De lezerstop 2008

1. No Country for Old Men 70%
2. There will be blood 69.9%
3. Into the wild 55%
4. The Dark Knight 54%
5. Atonement 49%
6. Wall-E 48%
7. Lou Reed's Berlin 46%
8. The Banishment 43%
9. Once 40%
10. The Darjeeling Limited 40%
11. Juno 38%
12. 3:10 to Yuma 36%
13. Entre les Murs 36%
14. Loft 34%
15. La Zona 32%

En de beste commentaren Het is duidelijk, ticketprijzen zijn veel te hoog, we vinden de Kinepolis maar niks, Loft is al dan niet overroepen maar u bent meer dan ooit fan van de Vlaamse film en we worden -verdikke- bezocht door Hollanders! Hoewel Vera ons een hart onder de riem steekt want Kutsite is het tegenovergestelde van een kut site!, Wisvis (Doe iets aan jullie naam. Zo durf ik de site nergens laten opstaan!!) serieus gay is , Jorgen hoopt op een verrassingspakket van onze pornobroeders kutsite.be, RM (K.U.T is K.U.T!) strak kan samenvatten, Edwin (Facebook doet zijn best, maar dit blijft de enige echte, allergrootste kutsite. doe zo verder!) een Web 2.0 gerelateerde opmerking pleegt te maken, Phlip een klassieker bovenhaalt (ik ben 31 jaar en ik doe roadrunner na, biep biep, wroooooooooaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaah) en Adolf Strauss een fixatie heeft op Sam Roggen gaat de prijs voor beste commentaar toch naar Daniel Ik zou graag verrast willen worden met een kutpakket, maar ja, dit is helaas niet het beste commentaar. In ieder geval, deze Hollander geniet met volle teugen van deze vlaamse site. Merci! Als prijs ter bevordering van zelfrelativerende Hollanders. Daniel mag ons even contacteren met zijn gegevens, pretpakketten richting Holland!

 

Frank Moens

 
K.U.T TOP 2008: Wat zijn de beste films van 2008?

Wie had een jaar geleden kunnen denken dat het filmjaar 2008 ons zo vaak zou weten te verrassen? Had u voorspeld dat de nieuwe film van de Wachowski-broertjes een sof zou zijn, die zelfs onze bioscopen niet eens haalde? Dat Spielberg het zou verknallen met zijn vierde Indiana Jones? Dat De Niro en Pacino niet nog een keer voor vuurwerk konden zorgen? Dat Cameron Diaz en Ashton Kutcher samen geen meesterwerk zouden creëren?


Loft klokte uiteindelijk af op 885.006 bezoekers en 6.059.934 euro boxoffice

En wat te denken van de na honderd jaar eindelijk gewijzigde top 3 van meest succesvolle Vlaamse films? Loft wist onlangs het Stijn-Coninx-triumviraat te doorbreken door meer bezoeker te lokken dan Daens destijds deed. En wie verklaart het - wereldwijde, mogen we zelfs zeggen- succes van Aanrijding in Moscou? Dat de broertjes Coen met niet een maar zelfs met twee grandioze films op de proppen kwamen, kan een filmjaar eigenlijk al niet meer stuk krijgen. Voeg er een indringende oliestrijd, een sober leerkrachtenrelaas, een als immer ijzerterke Dardenne en nog een robot en een vleermuisheld aan toe, en 2008 is een vrij indrukwekkende filmjaar. Na dagenlang zwoegen, overleggen, twijfelen, overtuigen en toegeven, wist uw K.U.T-redactie 10 films uit te kiezen die het filmjaar 2008 bepaald hebben. Atonement, Juno, Lust, Caution, Australia, Hunger en Il y a longtemps que je t?aime hebben we met spijt in het hart niet kunnen vereren met een vermelding, maar genietbaar filmvoer genoeg natuurlijk.

Bekijk de K.U.T TOP 10

 

10. Once Twee onbekende acteurs, een budget van twee keer niets en een even eenvoudig als romantisch gegeven, was al wat nodig was om magie op het witte doek te toveren. Deze sprankelende en pure Ierse prent laat uw hart een paar keer wentelen van ontroering en u nog dagenlang op wolkjes lopen terwijl het met een Oscar beloonde liedje Falling Slowly al die tijd rondjes van blijdschap loopt in uw hersenpan.

 

9. Before the Devil Knows You?re Dead Het is eigenlijk ongelooflijk: 83 is regisseur Sidney Lumet en toch weet de maker van een groot aantal klassiekers nog uit te pakken met een virtuoos gefilmde en ijzingwekkende dramatische thriller met een ingenieuze narratieve structuur. Dit is pas filmmaken. Deze intense karakterstudie haalt zijn personages binnenstebuiten en ontwikkelt zich zo tot een tragische moraliteitsfabel. Indrukwekkend acteerwerk van een uitmuntende cast vervolledigt het plaatje.

 

8. Into the Wild Sean Penn blijft een meer dan interessante filmmaker, die met deze even bezinnende als confronterende film beslist zijn sterkste aflevert. Centraal staat een bewonderenswaardig personage, wiens zoektocht naar zichzelf de kijker niet meer loslaat. Indrukwekkende natuurbeelden en een geweldige cast staan ten dienste van deze meeslepende, fascinerende film. Eddie Vedders soundtrack is de kers op de taart.

 

7. WALL-E Pixars Ratatouille wist vorig jaar net onze top 10 niet te halen, de instant klassieker Wall-E slaagt er wel in het grootste deel van onze redactie te charmeren. Niet alleen is de animatie alweer van een onovertrefbaar niveau, de capriolen van de onweerstaanbare robot worden in zo?n aandoenlijk en triomfantelijk verhaal gekaderd dat Wall-E zich voor eeuwig en altijd in uw hart weet te nestelen.

 

6. Le Silence de Lorna Terwijl Jan Verheyen en Nic Balthazar met op zijn best aanvaardbare films de hele wereld veroveren -althans die indruk krijgen we- zijn het eigenlijk enkel en alleen de broers Dardenne die België als filmland nog enige rol van betekenis laten spelen. Met Le Silence de Lorna werden de heren reeds voor de vierde keer op negen jaar tijd genomineerd voor een Gouden Palm. Dit bescheiden meesterwerk biedt ook dit keer weer sociaal realisme van het allerhoogste niveau. Iets minder zwaar op de hand, maar even intens en authentiek als gewoonlijk, is dit eens te meer grote klasse.

 

5. The Darjeeling Limited Wellicht de meest onderschatte en minst bekende film uit dit lijstje. Nochtans slaagt Wes Anderson er na onder andere The Royal Tenenbaums en The Life Aquatic er weer moeiteloos in ons mee te slepen in zijn geheel aparte universum waar de personages, even nerdy als cool, op zoek zijn naar essentie. The Darjeeling Limited zwicht net niet onder een uitgekiend production design, maar is vooral onovertrefbaar in het combineren van levenspijn en onzin. Op het randje van het geniale, deze even oogstrelende als hartverwarmende film.

 

4. The Dark Knight Slechts hoogst uitzonderlijk kun je van een blockbuster ook zeggen dat het echt en oprecht een goede film is. Dat hoeft enerzijds niet te verbazen -Nolan is een topregisseur- maar anderzijds vallen de actieprenten/comicverfilmingen met een aanvaardbare psychologische uitwerking op één hand te tellen. The Dark Knight kropt zich na een obligaat uurtje actie en spanning op tot een steeds duister wordende bol energie, waarin Batman het met zichzelf én zijn meest gestoorde vijand ooit moet uitvechten. Vakmanschap ten top en natuurlijk een onvergetelijk afscheid van Heath Ledger.

 

3. Entre les Murs Het leven zoals het is: onderwijs. Toch is dit veelzeggende Franse drama niet zomaar een registratie van het leerproces, maar een beschouwing van het leven zelve. Klinkt zwaar op de hand, maar dit uitermate bekijkbaar stukje humanisme beklijft in al zijn authenticiteit. Het spontane acteerwerk van een cast vol onbekende non-acteurs, werkt innemend. Betekenisvol zonder opdringerig te zijn, is dit een film om te koesteren.

 

2. No Country for Old Men Een van de meest bekroonde en bejubelde films van het voorbije jaar, een film dus ook waar je niet omheen kan. De broertjes Coen trekken alle registers open voor de ultieme noodlotsthriller en leveren maar meteen een kijkstuk van jewelste af. Doorheen deze gitzwarte, verrassend spannende deconstructie van de misdaadthriller sluimert een perfect afgemeten dosis ironie, gekruid met een snuif maatschappijkritiek en een korrel nostalgie. Het geheel is doortrokken van een tragische ondertoon: geen van de bizarre personages zal aan zijn lot ontkomen. Bloedvergieten op zijn stijlvolst, een film die je omver blaast.

 

Na pareltjes als Boogie Nights, Magnolia en Punch-Drunk Love bewijst Paul Thomas Anderson nu pas echt waarom hij zo lang ?veelbelovend? werd genoemd. In groot contrast met zijn eerdere bitterzoete drama?s, staat deze There Will Be Blood, een magistraal anti-epos dat druipt van olie en klasse en zo op meesterlijke wijze de fundamenten van de Amerikaanse samenleving (zijnde religie en kapitalisme) ondergraaft. Het cinematografisch vernuft waarmee de groteske, inktzwarte confrontatie tussen de twee waanzinnige personages wordt uitgebeeld, toont aan dat Anderson een van de allerbeste regisseurs van zijn én de volgende generatie is. De zinderende vertolkingen van Paul Dano en Daniel Day-Lewis doen de film opgloeien zodat het schouwspel als een brandende meteoriet op de murw geslagen kijker afraast. Maar elke filmfan heeft het voorbije jaar ook weer zijn portie gruwel gehad. Waar hebben wij (en u vast ook) zich in 2008 bijzonder geërgerd? Parodieën De makers van Disaster Movie en Meet the Spartans hanteren een bewonderenswaardig uitgangspunt -het te kakken zetten van zichzelf veel te ernstig nemende Hollywoodproducties- maar missen wel het talent en het budget om dit op een aanvaardbaar niveau of met enige stijl uit te voeren. De trailers bevatten bovendien de beste grappen, bespaar u dus een ticket. 10.000 BC sloeg eigenlijk alles. Maar was dat wel een parodie? Komedies En daarmee bedoelen we dan: Amerikaanse, infantiele, ongeïnspireerde, zoutloze en dus volstrekt overbodige komedies, zoals we dit jaar ondermeer Get Smart, What Happens in Vegas, The Love Guru, My Best Friend?s Girl en You Don?t Mess with the Zohan te verteren kregen. Tijdverlies van formaat dat zijn publiek niet ernstig neemt, maar hun portemonnee wel. Helemaal tenenkrommend wordt het wanneer die film ook nog een Essentie/Levensles/Moraal wil bieden. Dat het ook anders kan bewezen Juno en Forgetting Sarah Marshall. Arrogantie Filmmakers die denken dat ze alles aankunnen en dan genadeloos op hun bek gaan: ook in 2008 werden we er niet van gespaard. Sylvester Stallone dacht zijn comeback te maken met het bespottelijke John Rambo. M. Night Shyamalan dacht echt dat we zijn onzin zouden blijven slikken, maar The Happening moesten we niet. Mark Wahlberg zag zichzelf als actieheld in Max Payne, met bedroevend resultaat. Brendan Fraser worstelt zich zonder een spoortje ironie door het belachelijke The Mummy 3 en denkt dat er werkelijk een publiek voor bestaat. De Grote K.U.T- prijs voor te zelfverzekerde megalomaan gaat echter naar Steven Spielberg, wiens Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull de grootste ontgoocheling van het jaar werd. Een zielloos, potsierlijk en van opwinding verstoken klucht. Wijvenfilms Als er al zoiets als een ?vrouwenfilm? zou bestaan, dan viel er in het bijzonder dit jaar niet meer aan de ?wijvenfilm? te ontsnappen: het soort melige, zeemzoeterige en vaak heel onnozele draken dat volgens compleet achterhaalde marketingstrategieën appelleert aan de oppervlakkige emoties van de stereotiepe doorsnee vrouw. Helen Hunt speelde bijvoorbeeld al haar truttigheid uit in Then She Found Me en Hilary Swank mocht hersenloos romantisch wezen in de inhoudloze verfilming van de bestseller P.S. I Love You. Ook de dames van Sex and the City stelden teleur: de film had te weinig ballen. Maar het ergste waar de prulfabriek Hollywood de wijven (en bij uitbreiding ook gewoon alle filmkijkers) dit jaar mee teisterde, was wel Mamma Mia! Begrijp ons goed, een Abba-deuntje nu en dan en een scheut meligheid slaan wij ook niet af. Een zingende Meryl Streep is zelfs aanvaardbaar, als er verdovende middelen mogen gehanteerd worden. Maar dit was te veel, te lelijk, te luid, te smakeloos en te leeg. Het wereldwijde succes van de film verzwakt onze argumentatie uiteraard, maar K.U.T volhardt. En ook in 2009 trachten wij u de weg te wijzen in het wisselvallige filmlandschap. Lees ook: de top 2008 van de lezer.

 

Sven De Schutter

Pagina's

Subscribe to KUTFILM.BE RSS